Pers

Wie had dat ooit kunnen vermoeden dat Nederlandse parlementariërs het lef zouden hebben om een petitie die oproept tot afschaffing zwarte piet in ontvangst te nemen. 20 jaar geleden zou dit voor onmogelijk worden gehouden. Tien jaar geleden was het nog een ver van mijn bed show. Toen werd Barryl Biekman, voorzitter van de Afro Europese Vrouwenbeweging Sophiedela flink uitgelachen en gekleineerd toen ze propageerde het Sint Nicolaasfeest een racistisch concept te vinden.

De focus was toen op de Stichting Goed Speelgoed. Sophiedela trok toen ten strijde tegen de illustraties en de stereotyperingen in de speelgoedbrochures, witte poppenfiguranten met computerspelletjes en zwarte poppenfiguranten met pistooltjes en geweren; barbie babys met overtollig haardos en zwart ogende baby poppen met een enkel sprietje op of kaal hoofd. Een kleine steekproef door Sophiedela in die dagen wees uit dat zwarte kinderen een witte barbie baby pop prefereerden boven een zwarte pop.

De Amsterdamse beweging OPO trok enkele jaren geleden ten strijde tegen zwarte piet in de gemeente Amsterdam. De eerste successen zijn binnen, op een aantal basisscholen in Amsterdam Zuid Oost is zwarte piet verdwenen uit het concept.

Margo Tjon A Joe beleidsmedewerkster Jongeren van ACSJ begon haar actie vorig jaar. Toen werden wereldwijd emails verspreid. Het initiatief om de kwestie op het bordje van het Nederlands parlement neer te leggen kwam van het Global Afrikan Congress Nederland. Samen met de afdelingen België onder leiding van Dido Mulumba, bekend om zijn strijd tegen de expositie van bosjesmensen in Antwerpen, en Suriname onder leiding van Iwan Wijngaarden werd er een resolutie daartoe voorbereid en aangenomen door het Global Afrikan Congres Europa. De resolutie kreeg de volledige steun van de Zuid en Noord Amerikanen, Canadezen, Engelsen, de Fransen en de Noren die ook soortgelijke taferelen in het verleden in hun eigen land hadden meegemaakt.

In Amerika waren het de met de sinterklaas viering vergelijkbare racistische Amerikaanse Minstrel Shows, welke gedurende de Civil War wereldberoemd waren en in de witte wereld alom gerespecteerd werden. Tijdens de shows werden witte arbeiders verkleed en geschminkt als zwarte plantage slaven. Vanwege de zeer racistische elementen in deze entertainmentshows werden de shows verboden.

Iwan Leeuwin woordvoerder van de Global Afrikan Congress Nederland is voorlopig een blije man. "Samen met het Landelijk Platform Slavernijverleden; het Landelijk Platform Surinaamse Politici; het Europees Anti Racisme Netwerk; Stichting Eer en Herstel Betalingen Surinaamse Slachtoffers van het Nederlands Slavernijverleden; Afro Europese Vrouwenbeweging Sophiedela; Stichting Afrikan World Studies Institute; Intergraal Management; Afrikaanse Jongerenbeweging ADWA Foundation, Podium Kwakoe en OPO hebben we de afgelopen weken erg ingezet op een vreedzame actie. Het volgen van de koninklijke weg te weten eerst de route langs het parlement vormde de eerste stap, het was niet eenvoudig omdat we ons realiseerden dat het Sint Nicolaasfeest om een ingesleten Nederlandse traditie gaat, we wilden voorzichtig zijn en niemand tegen de schenen schoppen, we willen zeker niet kwetsen of oproepen tot een boycot, we willen de Nederlanders bewust maken, het liefst willen we 1 op 1 gesprekken voeren en uitleg geven".

Amal Al Haag, woordvoerder jongeren van het Global Afrikan Congress "Ik hoop dat er nu aandacht gegeven zal worden aan onze wens om het zwarte piet element uit het feest te schrappen. Ik durfde er vroeger nooit over te praten en verkondigde altijd een verhaal hoe leuk ik het feest wel niet vond, ondertussen wist ik dat ik het feest haatte, de cadeau's vond ik wel prachtig, dus moest ik wel, het feest prachtig vinden, maar ik keek er altijd tegen op als december naderde. Ik voelde me soms vreselijk op school, vooral als ik voor zwarte piet werd uitgescholden. Ik ben blij om ook een bijdrage te kunnen leveren aan de bewustwording".

Barryl Biekman: "Ik heb me altijd vreselijk gevoeld om het weer te moeten uitleggen, maar ik wist dat ik namens velen sprak en was dan ook bereid om die scheldpartijen te incasseren. Ik ben blij dat de strijd door anderen is overgenomen".

Taziyah van de Afrikaanse jongerenbeweging Adwa Foundation: "We hebben thans beelden vastgelegd op video, we hebben de intocht gefilmd en zijn tijdens het filmen erg geschrokken, geschrokken omdat we toen goed beseften wat er echt aan de hand is, de pieten spraken gebroken Nederlands, namen het accent aan van een Surinamer of een Turk, toen wist ik dat ze een stereotype beeld neer moesten zetten, een gastarbeider die gebrekkig Nederlands spreekt, we zagen ook zwarte moeders hun zwarte kinderen opofferen aan de Sint. Hier Sint een kusje en niet hier Piet een kusje. Je weet niet wat je meemaakt. Ik ben blij dat ik heb gefilmd en heb momenten kunnen vastleggen die de slaventijd goed verbeelden, het feest is erger dan ik dacht".

Celestine Robles: "De sinterklaasviering, met bijbehorende zwarte pieten in het concept zoals tot uitdrukking wordt gebracht werkt een negatieve beeldvorming in de hand bij kinderen ten aanzien van zwarte Nederlanders van Afrikaanse afkomst, te weten de projectie van een superieur wit 'ras' uitgedrukt als de goed heiligman Sint Nicolaas tegenover een inferieur zwart 'ras' neergezet als de domme zwarte hulppiet, waardoor de superioriteit versus inferioriteit gedachte hoogtij viert, we moeten onze kinderen beschermen tegen dit kwalijke feest".

Iwan leeuwin: "25 november was ik woedend toen om 1.00 uur in de nacht nog geen enkele kamerlid bereid was om de petitie in ontvangst te nemen. Ik heb me laten overtuigen dat ik moest doorgaan aangezien ik wist dat ik voor een goede zaak bezig was, de organisaties hebben vol ijver gewerkt aan de voorbereiding van de tekst voor de petitie, we hebben het verzoek om de petitie aan te bieden ruim op tijd ingediend. Ik was woedend toen de griffier van de vaste kamercommissie voor Justitie liet weten dat de petitie schriftelijk ingediend moest worden aangezien de kamercommissie voor Justitie deze niet in ontvangst wenste te nemen. Ik was geschokt toen een kamerlid bij wie ik mijn beklag wilde doen en vroeg of zij de petitie in ontvangst wilde nemen, betoogde hoe mooi zij het feest wel niet vond en adviseerde me de zaak van een andere invalshoek te bezien, ik heb me dit geen twee keer laten vertellen en heb vervolgens klip en klaar gezegd het niet te zullen pikken als wij geen toegang krijgen tot het Nederlands parlement om de petitie persoonlijk aan te bieden, want ook na ons bezwaarbriefje kregen we nul op het rekest. We vatten het op als dat onze volksvertegenwoordiging niet bereid was om te luisteren. Uiteindelijk kwam het verlossende woord, Kathleen Ferrier Tweede kamerlid voor het CDA wilde wel. Iedereen werd vervolgens gemobiliseerd en tot ieders verrassing werden we ontvangen door een delegatie van de Tweede kamercommissie van Onderwijs en Wetenschappen. In haar toespraak zegde het Kamerlid mevrouw Kathleen Ferrier toe dat zij de petitie ook aan de Vaste Kamercommissie van Justitie zou doen toekomen. In de petitie wordt het Nederlands Kabinet, de Tweede en Eerste Kamer Der Staten Generaal opgeroepen om actie te ondernemen ten aanzien van tradities die elementen bevatten die racisme bevorderen, en de zwart Afrikaanse en in de diaspora gemeenschap schade toebrengen."

Iwan leeuwin: "We overwegen om eveneens een petitie aan te bieden aan het Europese parlement en de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties als Nederland geen concrete stappen onderneemt, vooralsnog wachten wij de behandeling in de kamercommissie af want uiteindelijk zijn we binnen het Global Afrikan Congress bezig met de bevordering van de implementatie van de VN Durban Verklaring en het Actieprogramma". 

Global Afrikan Congress Nederland
Woordvoeder Dhr I. Leeuwin
Postbus 637, 2501 CP Den Haag
Email - adres: globalafrikancongress@goholland.nl

Document: petitie "Afschaffing Zwarte Piet"