'Waspik' belangrijke les voor gemeenten

Onderzoek
Gedurende een periode van anderhalf jaar leed het gezin in Waspik onder racistische bejegeningen van buurtbewoners. Dat terwijl het gezin juist hoopte in Nederland een veilige leefomgeving te vinden. Het gezin heeft een vluchtelingenstatus en woonde op uitnodiging van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties in Nederland. Het voortdurende gepest noodzaakte het gezin opnieuw te vluchten.
De gemeente Waalwijk trok zich het gebeurde aan. Om te weten te komen hoe de pesterijen zo lang hebben kunnen plaatsvinden, stelde zij een onafhankelijke onderzoekscommissie in. FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, leidde het onderzoek.

De belangrijkste conclusie uit het onderzoek is dat een gezamenlijk oordeel van gemeente, politie en jeugd- en welzijnswerk te lang uitbleef. Hierdoor ontbrak een daadkrachtige aanpak. Oorzaak was de afwezigheid van specialistische kennis over de aanpak van discriminatie in de gemeente. Art.1 vindt het zeer positief dat de gemeente Waalwijk de misstanden heeft onderzocht en hoopt dat ook andere gemeenten lering trekken uit de onderzoeksconclusies.

Andere gevallen
De pesterijen in Waspik staan niet op zichzelf. Naar aanleiding van het onderzoeksrapport deed Art.1 bij de lokale antidiscriminatiebureaus die lid zijn van Art.1 een inventarisatie van gevallen waarbij mensen hun woning zijn uitgepest met een discriminerend motief. De inventarisatie leverde veertien meldingen op in 2007. Het ging hier niet alleen om vluchtelingen, maar ook om allochtonen zonder vluchtelingenstatus. Tevens zijn er mensen weggepest wegens hun seksuele voorkeur.
Meestal werden deze mensen onheus bejegend om de enkele reden dat ze niet welkom waren in de buurt of wegens een uit de hand gelopen burenruzie. Ook tussen autochtonen onderling kunnen deze burenruzies voorkomen, maar in de gemelde gevallen leidde de burenruzie, over bijvoorbeeld de hoogte van de schutting, tot allerlei racistische uitingen en bedreigingen.
Art.1 vermoedt dat het werkelijke aantal wegpesterijen nog veel hoger ligt. Bij veel mensen bestaat er een zekere terughoudendheid om melding te doen. Schaamtegevoelens spelen mee, maar ook gebrek aan vertrouwen dat er echt iets aan hun situatie gedaan kan worden.

Belang antidiscriminatiebureau
Dergelijke gevallen tonen aan hoe belangrijk het is dat iedere gemeente een voorziening heeft waar inwoners terecht kunnen met klachten over discriminatie. Er zijn reeds veel welzijnsorganisaties die verstand hebben van buurtconflicten, maar gevallen van discriminatie vereisen een specialistische aanpak. Zo bleek wel in Waspik.

De rijksoverheid heeft hiervan inmiddels het belang ingezien. Naar verwachting zal per 1 januari 2009 de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen in werking treden. Op grond van deze wet zullen gemeenten verplicht worden in hun eigen gemeente een voorziening te treffen waar burgers met klachten over discriminatie terecht kunnen. Art.1 hoopt dat alle gemeenten, met de gebeurtenissen in Waspik in het achterhoofd, zich volledig inzetten om aan deze verplichting te voldoen.