8 maart - Internationale Vrouwendag

Oorsprong
Op de Internationale Socialistische Vrouwenconferentie in Kopenhagen in 1910 stelde de Duitse vrouwenrechtenactiviste Clara Zetkin voor om jaarlijks een internationale vrouwendag te organiseren. De deelnemers aan de conferentie uit 17 landen, waaronder Nederland, namen het voorstel unaniem aan. De speciale dag moest toen vooral nog een actiedag zijn voor vrouwenkiesrecht. Op 19 maart 1911 vond de eerste Internationale Vrouwendag plaats in Duitsland, Oostenrijk, Denemarken, Zwitserland en de VS. Nederland volgde een jaar later op 12 mei.
De meest memorabele Internationale Vrouwendag vond plaats op 8 maart 1917 in Rusland. Textielarbeidsters in St. Petersburg begonnen een staking tegen de barre arbeidsomstandigheden, hongersnood, onderdrukking door de tsaar en de Eerste Wereldoorlog. Deze staking leidde tot een algemene werkstaking die het begin vormde van de Russische Revolutie. Hierin werd het tsarenrijk omgezet in een communistische staat (de Sovjet-Unie).
Ter ere van de textielarbeidsters riep in 1921 de Communistische Internationale, een wereldwijd samenwerkingsverband van communistische partijen, 8 maart uit tot de vaste datum voor Internationale Vrouwendag. West-Europa en de VS benoemden tijdens de Koude Oorlog een andere aanleiding voor de vaststelling op 8 maart: een massale staking van textielarbeidsters in New York op 8 maart 1908 voor betere arbeidsvoorwaarden en vrouwenkiesrecht. Dit om de Sovjet-Unie niet de eer te geven van het bepalen van de datum. Hoe dan ook, in 1978 erkende de Verenigde Naties 8 maart officieel als Internationale Vrouwendag.

Waarom en hoe
Op Internationale Vrouwendag wordt wereldwijd opgeroepen tot emancipatie van en solidariteit met vrouwen. Hoewel inmiddels flinke stappen gezet zijn richting gelijkheid van man en vrouw, hebben vrouwen overal ter wereld nog steeds onevenredig veel te kampen met onrecht. Voorbeelden hiervan zijn een beperkte kans op een topfunctie in het bedrijfsleven, een lager loon dan mannelijke collega's, huiselijk geweld, verkrachting en vrouwenbesnijdenis.
Met verschillende activiteiten kaarten vrouwengroepen, antidiscriminatieorganisaties, politieke partijen en andere organisaties dit onrecht aan op of rond 8 maart. Voor een overzicht van activiteiten in Nederland, neem een kijkje op de website www.vrouwendag.nl. Verderop in dit artikel staan tips voor ondersteunend materiaal bij zelfgeorganiseerde activiteiten.
Internationale Vrouwendag heeft niet overal dezelfde betekenis. Door de historische relatie tussen deze dag en het communisme, is 8 maart in veel (voormalig) communistische landen, zoals Rusland, Bulgarije en Vietnam, een nationale feestdag. Daar staat de dag niet zozeer in het teken van emancipatie, maar van het overladen van vrouwen met cadeautjes en liefdesverklaringen.

Activiteit organiseren
Zelf iets organiseren? In de Art.1-shop is materiaal verkrijgbaar dat op Internationale Vrouwendag ingezet kan worden bij activiteiten. Bijvoorbeeld de brochure 'Discriminatie? Niet met mij!' en de handleiding 'Discriminatie? Niet in onze organisatie!'
De eerste is bedoeld om de weerbaarheid tegen discriminatie te vergroten. De tweede biedt informatie en tips voor werknemers om discriminatie binnen arbeidsorganisaties tegen te gaan. Daarnaast zijn verschillende relevante posters te koop. Bijvoorbeeld de poster met de tekst van artikel 1 van de grondwet. Hierin staat het verbod op discriminatie vastgelegd, onder meer op grond van geslacht.
Neem verder een kijkje in de Art.1-mediatheek met Europa's grootste collectie over discriminatie. Daar zijn diverse uitgaven te leen die activiteiten kunnen ondersteunen. Zoals de cartoontentoonstelling van Art.1 'Wat zeur je nou?! Discriminatie gestript', waarin stripfiguur Olga het thema vrouwendiscriminatie op geheel eigen wijze benadert. Andere interessante publicaties zijn bijvoorbeeld de dvd 'Internationale vrouwendag en de emancipatie van moslima's' en het boek 'Vrouwelijkheid en mannelijkheid. Over sekseverschillen en gendergevolgen'. Bekijk hier een uitgebreide selectie van geschikt materiaal voor 8 maart-activiteiten. De volledige collectie is online te doorzoeken. Een bezoek brengen aan de Art.1-mediatheek is mogelijk op elke werkdag tussen 09.00 en 16.00 uur.