Art.1 over Fitna: niet verrassend, wel schadelijk

Art.1 is niet verrast door de inhoud en vorm van Fitna, de film die Geert Wilders op 27 maart aan het publiek prijsgaf. Wel vindt Art.1 de film misleidend in zijn beeld van de islam en daarmee indirect ook van moslims. Fitna suggereert dat iedere moslim een bedreiging kan zijn. Wilders speelt met Fitna in op angstgevoelens en staat een constructief gesprek over het oplossen van deze angstgevoelens en hun oorzaken in de weg.

Inhoud en vorm
Inhoudelijk wijkt Fitna niet af van eerdere uitspraken van Geert Wilders over de islam. Zijn opvatting dat de islam een gewelddadige religie is en moslims aanzet tot geweld wordt in Fitna herhaald. Ook Fitna suggereert dat iedere moslim een bedreiging kan zijn. En zoals Wilders niet in debat wilde gaan met moslims die een vredelievende geloofsbeleving hebben, gaat ook Fitna voorbij aan de positieve bijdrage die vanuit een islamitische geloofsovertuiging gegeven kan worden aan een democratische samenleving.

Nieuw is wel de keuze voor film. Film is een krachtig medium dat de kijker kan informeren, emotioneren en angst aanjagen. Bij een horrorfilm of thriller kan dat een aangename kick geven. Bij een film die met een politiek doel is gemaakt is dit schadelijk. Zodra er emotie aan te pas komt, vergt het een kritische houding om niet meegesleept te worden door wat waarheid lijkt te zijn maar het niet is. Door in te spelen op gevoelens van angst onthoudt Wilders zijn publiek een helder zicht op de werkelijkheid van de islam in Nederland. Daarmee staat hij een constructief gesprek over het oplossen van deze angstgevoelens en hun oorzaken in de weg.

Islam en moslims
Volgens de Nederlandse wetgeving mag men zich negatief uiten over een godsdienst – bijvoorbeeld de islam. Strafbaar worden uitingen pas wanneer personen - bijvoorbeeld moslims - worden beledigd of gediscrimineerd vanwege hun geloof. Worden deze uitlatingen steeds herhaald, dan is dit mogelijk wel strafbaar. Ongeacht de eventuele juridische strafbaarheid vindt Art.1 dat Wilders moslims in Nederland op een zeer negatieve wijze neerzet en daarmee polarisatie tussen bevolkingsgroepen in de hand werkt. Dit is niet in het belang van de Nederlandse samenleving als geheel.

Rechtsstaat
Ook gaat Wilders voorbij aan de mogelijkheden die de Nederlandse rechtsstaat biedt om geweld en discriminatie aan de kaak te stellen. Art.1 vindt het van groot belang dat de wetgeving die in Nederland is opgebouwd waar nodig wordt gebruikt om democratische principes in stand te houden. Over geweld en discriminatie jegens bijvoorbeeld vrouwen en homoseksuelen, gepleegd door moslims, christenen of anderen kan in Nederland aangifte worden gedaan.

Slachtoffers
Onaangenaam verrast is Art.1 door de wijze waarop in Fitna slachtoffers van geweld worden gebruikt om een negatieve boodschap over een religie en een bevolkingsgroep onder de aandacht te brengen. Mensen worden in mensonterende situaties getoond zonder dat zij zich hier nog tegen kunnen beschermen. Compassie met slachtoffers uit zich in een zorgvuldig gebruik van dergelijke beelden. Fitna schiet hierin tekort.

Vervolging
Op dit moment onderzoekt het Openbaar Ministerie of Wilders vanwege eerdere uitlatingen en de film Fitna vervolgd kan worden. Art.1 wacht de overwegingen van het OM af.

Informatie voor de pers
Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met Igor Boog van Art.1, info@art1.nl, tel. 010 - 201 02 01 of mobiel 06 - 1278 09 22.

Reacties in de klas
Niet alleen in de politiek en de media doet Fitna veel stof opwaaien. Ook in de klas worden veel docenten naar aanleiding van de film geconfronteerd met uiteenlopende reacties. Op de Art.1-site staan tien tips voor scholen om met deze reacties om te gaan. Zie Film Wilders: omgaan met reacties in de klas .

Art.1 is de landelijke vereniging voor het voorkomen en bestrijden van discriminatie. Het landelijk bureau van Art.1 is een expertisecentrum dat onder meer adviseert over (overheids)beleid en is dienstverlenend aan de leden. De leden van Art.1 zijn lokaal en regionaal werkende antidiscriminatiebureaus. Zie www.art1.nl.