“Discriminatie en uitsluiting in de gezondheidszorg”

Discriminatie is strafbaar in Nederland. De directe vorm van discriminatie, zoals het weigeren van toegang tot zorg, vindt in de gezondheidszorg echter niet of nauwelijks plaats. Indirecte vormen van discriminatie, die ondanks de goede bedoelingen van de gezondheidszorg uitsluiting in de hand werken, zien we daarentegen wel. Sommige geestelijke gezondheids-zorginstellingen zetten bijvoorbeeld altijd etnisch matchende zorgconsulenten in bij alle potentiële Turkse en Marokkaanse cliënten, ongeacht hun beheersing van de Nederlandse taal of mate van integratie. Soms worden allochtone cliënten zonder meer overgedragen aan een collega met dezelfde culturele achtergrond, niet vanwege hun deskundigheid maar omdat de communicatie anders moeizaam zou verlopen. Ook is bekend dat allochtone cliënten nauwelijks naar psychotherapie worden verwezen.
Deze indirecte vormen van discriminatie (als gevolg van stereotypering en negatieve beeldvorming) is net zo beschadigend en nadelig voor de cliënt als het totaal weigeren van toegang tot de zorg. Indirecte discriminatie is echter moeilijk benoembaar en alleen achteraf vast te stellen aan de hand van het effect op het gezondheidsprobleem van de cliënt (van Dongen & van Dijk, 2004).

Eerder organiseerde Mikado in samenwerking met GGZ Nederland een conferentie over interculturele geestelijke gezondheidszorg en uitsluiting. Toen werden de fysieke ontoegankelijkheid van de GGZ, stereotypering en communicatieve onkunde van veel allochtone cliënten voornamelijk genoemd als oorzaken voor uitsluiting.
Vijf jaar later is de toegenomen bureaucratie in de gezondheidszorg een uitsluiting gaan vormen, onder andere door protocollisering en procedures. De aandacht is steeds meer van patiënt naar de ziekte/stoornis verschoven en naar organisatorische en financiële beheersing. Volgens Ingleby kunnen gestandaardiseerde methoden als een vorm van censuur werken, als trechters die bepaalde dingen niet laten zien of horen. ‘Ze laten vooral de stemmen van groepen, die zelf niet ‘standaard’ zijn, niet horen’(Ingleby in conferentieverslag Mikado, 2001).

Het bovenstaande is voor Mikado, het Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie en Stichting Pandora reden genoeg om een debat te organiseren waarin de volgende vragen centraal staan:

Kunnen indirecte vormen van discriminatie geïdentificeerd worden in de organisatie van de gezondheidszorg? Wat zijn de oorzaken? Wat zijn oplossingen?

Het debat is bedoeld voor iedereen die direct of indirect betrokken is bij patiëntenzorg of dit onderwerp op enige manier relevant acht. Professionals uit de gezondheidszorg en wetenschap zullen debatteren over uitsluiting door onbedoelde discriminatie. Ook u kunt daar actief aan deelnemen.

Het programma ziet als volgt uit:

De bijeenkomst wordt geopend door debatvoorzitter Domenica Ghidei Biidu, juriste en werkzaam bij de Commissie Gelijke Behandeling.

Prof.dr. A. Richters zal een inleiding houden over de indirecte vormen van discriminatie.

Daarnaast zullen o.a. Said Bellari, psychiater en jurist, Mark Reitsma, lid van raad van bestuur BAVO Europoortgroep en David Ingleby, professor Universiteit Utrecht, deelnemen als leden van het discussiepanel.

Datum en tijdstip:
Vrijdag 15 december 2006 van 14.00 uur tot 16.30 uur. Aansluitend borrel. Inloop vanaf 13.30 uur.

Locatie:
Arminius, Museumpark 3, 3015 CB Rotterdam, tel. 010 4363800.

Kosten:
De toegang bedraagt € 25,00, inclusief koffie/thee en borrel, over te maken op Postbank rekening 9026678 t.n.v. Mikado o.v.v. uw naam en ‘debat’.

Aanmelding:
Telefonisch 010 2410041 of per email: m.eijkman@mikado-ggz.nl

Meer informatie
Voor inhoudelijke vragen graag contact opnemen met Nuray Sönmez, telefonisch of per email: n.sonmez@mikado-ggz.nl