Allemaal apart

Het opdoen van positieve ervaringen door leerlingen staat op zo'n dag centraal. Volgens leerkracht Carlijn Willems is dit van groot belang bij leerlingen in het speciaal basisonderwijs. Niet te veel uitleggen, maar op een actieve en positieve manier met elkaar bezig zijn. De multiculturele dag biedt daarom veel activiteiten op het gebied van theater, sport, handvaardigheid en muziek. Zo wordt elk jaar het Zoeki Moeki lied gezongen: "Wit is apart, zwart is apart, rood is apart en geel is apart, maakt niks uit, zolang je praat met je hart..."

Het is moeilijk na te gaan in hoeverre deze activiteiten daadwerkelijk bijdragen aan het tegengaan van vooroordelen en discriminatie, maar het is wel merkbaar dat leerlingen enthousiast worden over andere landen en culturen. Dit werkt door in de manier waarop zij met elkaar omgaan, zij tonen meer belangstelling voor elkaar en voor elkaars culturele achtergrond. De leerkrachten stimuleren de leerlingen ook hierin, zo worden er in de bovenbouw bijvoorbeeld ook gastsprekers uitgenodigd aan wie de leerlingen zelf vragen mogen stellen.

Natuurlijk is één multiculturele dag per jaar niet genoeg en de school probeert de positieve insteek die zo'n dag oplevert daarom het hele jaar door vast te houden. Hierbij heeft deze ene dag wel een groot effect. "Door zo intensief met elkaar bezig te zijn krijg je wel weer alle neuzen dezelfde kant op, en daar heb je het hele jaar profijt van", aldus Carlijn Willems.
De school gebruikt veel eigen materiaal, maar merkt dat de nieuwe lesmethodes steeds meer 'multicultureel' worden. En dan gaat het niet alleen om 'buitenlandse' namen en gezichten in plaats van alleen maar Nederlandse, maar ook om de onderwerpen die behandeld worden.

De leerlingen in het speciaal onderwijs onderscheiden zich doorgaans van leerlingen in het reguliere onderwijs omdat zij gewend zijn meer primair te reageren, hierdoor kunnen vooroordelen en discriminerend gedrag sneller tot uiting komen. Ook zijn deze leerlingen soms makkelijk te beïnvloeden, en nemen zij bepaalde ideeën en vooroordelen makkelijker over. Aan de andere kant vinden leerlingen in het speciaal onderwijs niet zo snel iets 'raar'. Juist omdat veel leerlingen problemen hebben, thuis of op school, is het besef dat iedereen anders is erg sterk.

Het betrekken van ouders is in het speciaal onderwijs anders dan in het reguliere onderwijs. Alhoewel veel ouders achter het idee van de multiculturele dag staan, zijn veel van hen zwaar belast en kunnen zij door de gezinssituatie onvoldoende energie of tijd steken in schoolactiviteiten. Toch bieden ouders soms spontaan aan om mee te helpen bij de praktische uitvoering, zoals het bereiden van een maaltijd.

Volgens Carlijn Willems is het gewoon een kwestie van beginnen als je in het speciaal onderwijs werk wilt maken van intercultureel onderwijs. "Maak gebruik van alles wat je in je school hebt. Er zijn zoveel aanknopingspunten, zoveel materialen en zoveel organisaties die je willen en kunnen helpen."

Art.1 is op zoek naar ervaringen rondom intercultureel onderwijs en het tegengaan van discriminatie in het speciaal onderwijs. Heeft u suggesties of ideeën, neem dan contact met ons op via het contactformulier.