Het Vreemdelingenspel - Amnesty International/Centrum voor Mondiaal Onderwijs, 2004

Algemeen

Het ‘Vreemdelingenspel’ is ontwikkeld door de Scholengroep Nijmegen van Amnesty International en in 2004 uitgegeven door Amnesty International Scholengroep Nijmegen en het Centrum voor Mondiaal Onderwijs. Het spel bestaat uit een reader met een handleiding en een aantal losse bladen met beschrijvingen van vluchtelingen en hun land van herkomst en instructies voor het spel. Het spel kost €10,-.

Beoordeling van het onderwijspanel

Het spel heeft een duidelijke structuur en is gemakkelijk te spelen. Door de deelnemers de rollen te laten spelen van de vreemdelingen en van de diensten waar deze mee te maken hebben, zoals de vreemdelingenpolitie, het CWI en de IND, krijgen zij inzicht in de dagelijkse praktijk van de Vreemdelingenwet. In het spel wordt met codes onderscheid gemaakt tussen vier categorieën vreemdelingen: de toerist van buiten de Europese Unie, de arbeidsmigrant uit de Europese Unie, de arbeidsmigrant van buiten de Europese Unie en de asielzoeker/vluchteling. Het is van belang om als spelleider inzicht te hebben in deze codes die op de achterzijde van de bladen met de beschrijvingen staan, want deze zijn bepalend voor het verloop van het spel. Als spelleider kan je de duur van het spel enigszins beïnvloeden. Met minder deelnemers duurt het spel aanzienlijk korter. Wel wordt het aanbevolen om het spel af en toe stil te leggen om samen stil te staan bij wat er gebeurt.

Het is uiteraard niet mogelijk om in een spel de gecompliceerde werkelijkheid weer te geven. Ook is het onmogelijk om in een spel dat in één á twee uur gespeeld wordt over te brengen hoe het is om (soms jarenlang) in onzekerheid af te moeten wachten. De verhoudingen tussen de verschillende categorieën vreemdelingen kloppen niet met de werkelijkheid. Migratie in het kader van gezinsvorming en gezinshereniging komt op dit moment veel voor maar dit komt in het spel niet aan de orde. De informatie over herkomstlanden is soms wat éénzijdig. Uit het spel wordt verder niet duidelijk welke processen er vooraf gaan aan het beoordelen van de veiligheidssituatie in een land en de meningsverschillen die hierover kunnen bestaan. Juist een organisatie als Amnesty International is hier nauw bij betrokken.

De kracht van het spel (makkelijk te gebruiken) wordt door de hiervoor benodigde simplificaties ook de zwakte van het spel. Het is voor de docent van groot belang om te voorkomen dat het spel onbedoeld vooroordelen bevestigd en/of misverstanden vergroot. De handleiding biedt hierbij nog onvoldoende ondersteuning. De toon van het spel is verder neutraal, er wordt niet geprobeerd de mening of het sentiment van de deelnemers te beïnvloeden. Wel kregen sommige leerlingen die het spel speelden het gevoel dat het hen expres moeilijk gemaakt werd. Het is wellicht interessant om in de klas te discussiëren over de vraag of dit een goede weergave is van het huidige vreemdelingenbeleid.

Conclusie

Het Vreemdelingenspel is eenvoudig te spelen en nodigt uit om vervolgens met leerlingen nader onderzoek te doen naar feiten en cijfers rondom de Vreemdelingenwet en migratie. De helpdesk van Art.1 kan eventueel helpen met het zoeken naar informatiebronnen. Hieronder enige relevante links.

Voor docenten:
http://www.ind.nl/NL/verblijfwijzer/verblijfwijzer_content.asp?proc=komen&lang
http://statline.cbs.nl/StatWeb/table.asp?LYR=G2:0,G3:0&LA=nl&DM=SLNL&PA=60032&D1=a&D2=1-2&HDR=G1,T&STB=G4=nl,G3:0&LA=nl&DM=SLNL&PA=60032&D1=a&D2=1-2&HDR=G1,T&STB=G4=nl

Voor leerlingen:
http://www.dutchkids.nl/si-vreemdelingenwet.html
http://www.dutchkids.nl/si-wiewonen.html

Over het onderwijspanel

Het onderwijspanel ondersteunt Art.1 bij het beoordelen van onderwijs- en voorlichtingsmateriaal op het terrein van discriminatie- en racismebestrijding en interculturalisatie. In het panel zitten docenten, leerlingen en inhoudelijk deskundigen. Zij voorzien het materiaal van commentaar voor potentiële gebruikers in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.