Een grap gaat op reis en andere verhalen

Algemeen

De dvd ‘Een grap gaat op reis en andere verhalen’ is geproduceerd door Hartstocht & Heimwee Producties in opdracht van het LBR (nu Art.1). De dvd bestaat uit vijf films met interactieve keuzemenu’s. De films zijn geschikt voor scholieren vanaf 14 jaar en voor volwassenen. Het doel van de dvd is het bespreekbaar maken van discriminatie in groepen. Voor docenten en begeleiders zijn handleidingen beschikbaar op www.art1.nl/dvd

Beoordeling van het onderwijspanel

‘Een grap gaat op reis en andere verhalen’ is onderhoudend en maakt een professionele indruk. De dvd is letterlijk én figuurlijk interactief, de keuzemenu’s bieden veel mogelijkheden (dit maakt de bediening soms lastig) en de filmpjes zetten aan tot nadenken en het aanscherpen van de eigen mening. De dvd leent zich uitstekend om discriminatie in groepen bespreekbaar te maken. Een film als ‘Pizza Joe’ spreekt leerlingen direct aan en geeft aanleiding tot discussie. Wanneer gaat pesten over in discriminatie? Weet je hoe ver je bij elkaar kan gaan als je elkaar goed kent? ‘Die man van de televisie’ is goed te gebruiken bij lessen over media en beeldvorming. Je ziet hoe nieuws ‘gemaakt’ wordt en je kan dit gebruiken om actuele onderwerpen in een context te plaatsen.

‘Hoofddeksels’ laat een grote verscheidenheid aan beelden en opinies rondom de hoofddoek zien. In éen groep leidde dit tot de conclusie dat ieder hier zijn eigen mening over heeft en zelf mag weten wat hij of zij doet. Door als docent een voorbeeld uit de directe omgeving van de leerlingen te halen, raken zij meer bij het onderwerp betrokken. Dan blijkt dat de verschillende meningen kunnen botsen en dat er wetten en afspraken nodig zijn om tot een oplossing te komen.

De handleiding bevat veel informatie. Zo wordt er bij ‘Hoofddeksels’ onder meer uitgelegd wat er in de Nederlandse wetgeving geregeld is rondom de hoofddoek en andere religieuze uitingen. De teksten van de handleidingen zijn goed leesbaar en duidelijk. Ze kunnen gebruikt worden als inleiding bij de filmpjes en als leerstof. De handleiding bevat veel verwerkingsopdrachten. Leerlingen kunnen hier zelfstandig mee aan de slag, maar het is moeilijk in te schatten hoeveel tijd hiervoor nodig is, dit loopt soms erg uiteen. ‘Pizza Joe’ bood genoeg stof om een hele les te vullen, voor ‘Een grap gaat op reis’ was een halve les voldoende.

Door het interactieve karakter is het gemakkelijk om bepaalde fragmenten te herhalen tijdens het maken van de verwerkingsopdrachten, veel leerlingen vroegen hier ook zelf om. Het is hierbij aan te bevelen om als docent de scenario’s en de scripts ook bij de hand te houden, zo kan je zelf nakijken wat er precies gezegd wordt door de verschillende personages.

Beeldmateriaal over discriminatie en racisme is vaak voorgekookt en normatief, de boodschap ‘discriminatie bestaat en is een probleem’ ligt er dan te dik bovenop. Bij deze dvd is dit anders, er is aandacht voor de context waarbinnen discriminatie plaatsvindt en de eigen houding staat centraal. De hoofdpersonages kijken terug op hun eigen aandeel in het geheel, hierdoor wordt de nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheid: hoe ga ik met anderen om? Dit is een cruciaal punt bij het tegengaan van discriminatie. Door de gebruikte humor wordt bovendien voorkomen dat het onderwerp te zwaar wordt. Een nadeel is dat de dvd uitsluitend over discriminatie op grond van afkomst of huidskleur gaat en dat bijvoorbeeld homoseksualiteit niet aan de orde komt.

Conclusie

‘Een grap gaat op reis en andere verhalen’ is zeer geschikt om discriminatie bespreekbaar te maken en behandelt diverse thema’s zoals beeldvorming in de media, pesterijen op de werkvloer en omgaan met discriminerend gedrag. De dvd onderscheidt zich van ander lesmateriaal over discriminatie door de aandacht die wordt besteed aan de context en de eigen verantwoordelijkheid van de betrokkenen. De uitgebreide handleidingen en achtergrondinformatie op de website van Art.1 bieden ondersteuning bij het bespreken van de dvd in de klas. De dvd is voor €15,- te koop in de Art.1-shop.

Over het onderwijspanel

Het onderwijspanel ondersteunt Art.1 bij het beoordelen van onderwijs- en voorlichtingsmateriaal op het terrein van discriminatie- en racismebestrijding en interculturalisatie. In het panel zitten docenten, leerlingen en inhoudelijk deskundigen. Zij voorzien het materiaal van commentaar voor potentiële gebruikers in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.