Toelichting bij de vernieuwde kerndoelen basisvorming

De nieuwe kerndoelen zijn tot stand gekomen in samenspraak met de mensen die op de school werken en moeten ertoe leiden dat scholen meer zeggenschap krijgen over het aanbod. Dit komt onder meer tot uiting in de beperking van het aantal kerndoelen tot 58. Om scholen optimaal de ruimte te geven om hun leerlingen arrangementen op maat te bieden is er gekozen voor één set globaal geformuleerde kerndoelen. Scholen kunnen dan afhankelijk van schoolsoort of leerweg zélf onderscheid maken naar verschillende niveaus.

De drie centrale uitgangspunten bij het maken van keuzes voor de nieuwe kerndoelen zijn: een leerling-gerichte dynamiek, variëteit en een stimulans tot samenhang.
De kerndoelen zijn geordend in zeven grotere vak- en leergebieden: Nederlands, Engels, wiskunde, Mens en natuur, Mens en maatschappij, Kunst en cultuur, Bewegen en sport. Scholen kunnen de vak- en leergebieden zelf ordenen en onderverdelen.

Er kan zowel gekozen worden voor een indeling in traditionele vakken als voor combinaties van vakken of vakoverstijgende projecten. Deze ordening is gebaseerd op inhoudelijke samenhang en komt in grote lijnen overeen met de voorstellen voor het basisonderwijs.

Op basis van kenmerken van leerlingen in de onderbouw en het onderwijsstelsel in het algemeen kunnen een aantal kenmerken van onderwijs in de onderbouw geformuleerd worden:

*de leerling leert actief en in toenemende mate zelfstandig

*de leerling leert samen met anderen

*de leerling leert in samenhang

*de leerling oriënteert zich

*de leerling leert in een uitdagende, veilige en gezonde leeromgeving

*de leerling leert in een doorlopende leerlijn

Het leergebied ‘Mens en maatschappij’ leent zich uiteraard het meest voor het behandelen van racisme en discriminatie, dit leergebied zal daarom als eerste en het meest uitgebreid behandeld worden. Maar omdat kerndoelen in andere leergebieden ook mogelijkheden bieden voor het bevorderen van actief burgerschap worden hier ook suggesties voor gedaan.

De nieuwe leergebieden bieden de mogelijkheid om over de vakken heen met elkaar samen te werken. Scholen die serieus werk willen maken van intercultureel onderwijs, sociale integratie en actief burgerschap doen er goed aan tijd in te ruimen voor docenten om afspraken te maken over wat zij ieder voor zich gaan doen. Dit dossier laat zien dat deze thema’s zich niet laten beperken tot het klaslokaal van de docent maatschappijleer.