Dossiers
Activiteiten
Snelle aanpak Lonsdale-jongeren noodzakelijk
door Gé Grubben - 05.04.2005
Dossier: Radicalisme en extremisme
Er gaat geen dag meer voorbij of ergens in het land zijn de zogenaamde Lonsdale-jongeren in het nieuws. Terecht is er veel aandacht voor hen, want het gaat om een groot maatschappelijk probleem. In veel gemeenten hebben zich groepen jongeren gevormd, die een bedreiging vormen voor onze samenleving. Een bedreiging in de zin van dat zij burgers van niet-Nederlandse afkomst en hun eigendommen belagen. Regelmatig berichten de media over nieuwe gewelddadigheden. Nog meer gewelddadigheden halen het nieuws niet.
Rechts-extremisme
Ten onrechte wordt door veel mensen verondersteld dat we te maken hebben met een rechts-extremistisch netwerk. Doorgaans bestaat er geen relatie tussen deze jongeren en georganiseerd extreem-rechts, alhoewel een aantal organisaties wel onder deze jongeren probeert te werven en er in sommige gemeenten een duidelijke relatie is. In de meeste gevallen gaat het om hangjongeren die zich bedienen van extremistische retoriek en symboliek, al dan niet van het internet geplukt, of van gesimplificeerde uitspraken van politici of anderen.
Het ontbreken van een onderliggende ideologie is politiek gezien wellicht geruststellend, maar maakt deze jongeren maatschappelijk gevaarlijk. Zij hebben geen (partijpolitieke) redenen om zich fatsoenlijk voor te doen en kennen minder remmingen, in tegenstelling tot politieke organisaties. Sterker nog, zij ontlenen hun imago aan hun uitlatingen en daden.
Gevaar van geweld maakt ingrijpen door gemeente noodzakelijk
Het is van groot belang dat er snel en accuraat wordt ingegrepen. De kans op geweldsdaden met ernstige gevolgen is groot. Gemeenten die zich geconfronteerd zien met dit probleem, moeten maatregelen nemen. Het is onacceptabel dat burgers zich niet meer veilig voelen en voorkomen moet worden dat anderen het recht in eigen hand gaan nemen. Als eerst verantwoordelijke voor de openbare orde dient de gemeentelijke overheid het voortouw te nemen. Maar hulp van andere partners is daarbij onontbeerlijk. De aanpak moet zowel preventief als repressief zijn.
Een effectieve aanpak
Groepen moeten in kaart gebracht worden. Niet alleen naar aantal maar ook naar hun motieven. Niet iedere Lonsdale-drager behoort tot een risicogroep. Bij een klein deel van de groepen is er een relatie met georganiseerd extreem-rechts. Het is van groot belang om te weten of deze connectie er is.
In een korte tijd is het aantal jongeren dat deel uitmaakt van deze groepen explosief gegroeid. Kinderen, soms nog niet eens veertien jaar oud, zoeken al aansluiting en om erbij te horen zijn zij ook tot daden bereid. Deze aanwas moet worden tegengegaan. Dit kan onder andere door de ‘aantrekkingskracht’ van de groepen tegen te gaan. Wetten en Algemene Plaatselijke Verordeningen (APV’s) maken het mogelijk voor de politie en het bestuur om de jongeren dicht op hun huid te zitten. Zeker omdat drank en drugs een prominente rol spelen in de problematiek. In menige APV is het drinken van alcohol in de openbare ruimte zonder vergunning verboden en het publiekelijk gebruiken van drugs is ook niet toegestaan.
Hulp maatschappelijk middenveld noodzakelijk
Te vaak en te gemakkelijk wordt er als eerste naar het onderwijs gewezen. Natuurlijk hebben scholen ook een taak ten aanzien van deze jongerenproblematiek. Door grensoverschrijdend gedrag van jongeren in en om de school gericht aan te pakken slagen veel scholen erin de problematiek onder controle te houden. Duidelijke afspraken over hoe docenten, ondersteunend personeel en leerlingen met elkaar om willen gaan vormen hierbij de basis.
Belangrijk is dat ook buiten het onderwijs jongeren, en alle burgers overigens, worden aangesproken op wangedrag. Daarom is het belangrijk om sport- en andere verenigingen te betrekken bij de aanpak. Net zo min als we een racistische leuzen roepende jongere op een hangplek kunnen tolereren, kunnen we een scheldende vader langs de lijn accepteren. Vaak wordt er ook gewezen naar de ouders, maar zelden worden acties in die richting genomen. Absurd is dat de plaatselijke horeca soms deze jongeren in hun uitdossing weigert vanwege de rechts-extremistische symbolen en agressieve uitstraling, terwijl het jongerencentrum de deuren wijd open zet voor ze.
Het verbieden van Lonsdale-kleding kan deëscalerend werken en in bepaalde situaties ook nuttig zijn. Een dergelijk verbod kan opgeheven worden bij verbetering van gedrag. Op de langere termijn heeft zo’n verbod weinig nut omdat jongeren vrij snel nieuwe codes zullen ontwikkelen.
Hulpverleningsinstanties spelen ook een belangrijke rol. Veel van de jongeren worstelen met andere problemen. In veel regio’s opereren netwerken die door de hulpverlening zijn opgezet en die duidelijke taken kunnen uitvoeren in een centrale aanpak.
Haast is geboden, opdat eenieder zich weer veilig kan voelen en om te voorkomen dat nog meer jongeren hun leven grotendeels vergooien. Belangrijk is jongeren en hun ouders te overtuigen van de negatieve consequenties van het gedrag.
