mail a friend

english flag  german flag  french flag  spanish flag

Dossiers / Leidraad: 21.. / Waarom op 21 maart?

Het ontstaan van Internationale Antiracismedag

Waarom op 21 maart?

Dossiers: Art.1 en discriminatiebestrijding, Onderwijs

Tags: acties, discriminatie ras, lokaal

Op 26 oktober 1966 riep de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties 21 maart uit tot Internationale dag ter uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie. In de betreffende resolutie 2142 stelde de VN dat rassendiscriminatie en apartheid een ontkenning zijn van mensenrechten, van fundamentele vrijheden, van recht en dat het misdaden zijn tegen de menselijke waardigheid. Zes jaar eerder, op 21 maart 1960, werd in Zuid-Afrika op bloedige wijze een demonstratie tegen de apartheid neergeslagen.

De aanleiding: Sharpeville 21 maart 1960

Het Pan-Afrikaans Congres (PAC), een Zuid-Afrikaanse verzetsbeweging die zich in 1959 afsplitste van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), riep in maart 1960 de bevolking op te demonstreren het apartheidsregime. De demonstratie is een voorbeeld van het aanhoudende protest in die jaren tegen de regering en in het bijzonder tegen de zogenaamde 'pasjeswet'.

Volgens de pasjeswet moest iedereen ouder dan 16 jaar altijd een pasboek tonen als een agent of ambtenaar daarom vroeg. Via dit pasboek konden ambtenaren onder andere controleren of je het recht had om te zijn op de plek waar je op dat moment was. De pasjeswet gold niet voor blanken.

Protest

Op 21 maart verzamelde zich in Sharpeville een menigte om vreedzaam te demonstreren. Zonder waarschuwing vooraf openden politieagenten het vuur op de demonstranten. Het werd een bloedbad: 69 mensen, onder wie 10 kinderen en 8 vrouwen, werden doodgeschoten en 180 mensen raakten gewond.

Op de schietpartij in Sharpeville volgde de proclamatie van de noodtoestand door de Zuid-Afrikaanse regering en de bekendmaking van enkele noodwetten. Op grond van de noodtoestand en deze wetten werden in een korte tijd meer dan 20.000 mensen opgepakt.

De achtergrond: Apartheid

Apartheid, een Nederlands woord dat over de gehele wereld bekend is, was een systeem van geïnstitutionaliseerde rassenscheiding en discriminatie dat van 1948 tot 1990 door de Zuid-Afrikaanse regering als officieel beleid werd gevoerd.

De apartheidspolitiek was gebaseerd op onderscheid naar kleur. Voor zwarten (Afrikaans), blanken (Europees), kleurlingen en Indiërs golden verschillende rechten. De zwarte Afrikanen, ongeveer driekwart van de bevolking, mochten niet deelnemen aan het politieke leven en werden onderworpen aan repressieve wetten en regels.

Rassenscheiding werd geregeld en afgedwongen door een reeks wetten waarvan de belangrijkste de Population Registration Act (1950) was, die de rassencategorieën definieerde en zogeheten 'pasjes' uitreikte. Deze wet stond bekend als de 'pasjeswet'.

Verdeeld

De rassenscheiding werd verder doorgevoerd door het land te verdelen in een blank (Europees) gebied en Afrikaanse reservaten, en door mensen in blank gebied onder te brengen in zogeheten 'groepsgebieden'. In blanke stedelijke gebieden werd door de Groups Areas Act (1950) de niet-blanke bevolking opgedeeld in verschillende woongebieden voor kleurlingen, Indiërs en zwarten, terwijl de zwarte bevolking in de hun toegewezen wijken (townships) verder werd opgesplitst naar etnische oorsprong.

De Afrikanen kregen tien reservaten toegewezen; één voor elke 'nationale eenheid' van de Afrikaanse bevolking zoals omschreven door de regering. Deze zogenaamde thuislanden of bantoestans waren verspreid over 81 afzonderlijke stukken land. Ofschoon er vier keer meer Afrikanen dan blanken waren, besloegen de thuislanden maar 13 procent van het Zuid-Afrikaanse grondgebied en bevatten ze dikwijls de meest barre en onvruchtbare delen van het land.

Vrije verkiezingen

In 1986 werd de pasjeswet afgeschaft. Enkele jaren later werd het ANC toegestaan als politieke partij. In 1994 werden in Zuid-Afrika voor het eerst vrije verkiezingen gehouden. Daarmee kwam de apartheid officieel ten einde.

Gerelateerde artikelen

 

 

> zoek

Discriminatie? Vind een meldpunt in uw buurt of BelGelijk 0900 - 2 354 354

 

Volg Art.1

Art.1 is onder meer verbonden aan: