Verzoek aan staatssecretaris om discriminatie expliciet in Arbo-wet op te nemen

Aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Rotterdam, 7 september 2004
Betreft: verzoek tot het expliciet opnemen van discriminatie in de Arbeidsomstandighedenwet.
NB/

Geachte heer van Hoof,

In verband met de evaluatie van de Arbo-wet ‘Arbo-wet in beeld’ die inmiddels afgerond is en het in voorbereiding zijnde SER-adviesaanvraag ter zake, vraag ik uw aandacht voor het volgende.

Artikel 4 van de Arbo-wet geeft de werkgever twee specifieke beleidsopdrachten binnen het algemene arbeidsomstandighedenbeleid: ziekteverzuimbeleid en beleid met betrekking tot seksuele intimidatie en agressie en geweld. Het LBR constateert met betrekking tot het laatste een leemte waarin u wellicht in kan voorzien. Discriminatie wordt in art. 4 Arbo-wet namelijk niet als één van de ongewenste omgangsvormen dan wel gedragingen waarop de werkgever preventief beleid dient te ontwikkelen. Discriminatie ontbreekt in de wet, terwijl discriminatie, zoals u weet, toch nog steeds een hardnekkig probleem vormt op de arbeidsmarkt in het algemeen en op de werkvloer in het bijzonder. Gericht beleid van werkgevers op dit terrein zou hier veel aan kunnen veranderen.

Discriminatie op de arbeidsmarkt vormt sinds jaar en dag één van de grootste categorieën klachten die bij anti discriminatie bureaus binnen komen. Recent onderzoek van de FNV en het LBR ‘Op weg naar een werkvloer zonder racisme’ toont bovendien aan dat bedrijven zich nauwelijks bewust zijn van de noodzaak van het ontwikkelen van instrumenten en het formuleren van structureel beleid om racisme op de werkvloer te voorkomen en te bestrijden. Uit eerder onderzoek van TNO-arbeid ‘Gewenst beleid tegen ongewenst gedrag’ blijkt tevens dat alhoewel er binnen de onderzochte bedrijven beleid is ontwikkeld tegen ongewenst gedrag, discriminatie alleen bij uitzondering daaronder valt, terwijl discriminatie zeer ongewenst is en een belemmering vormt voor de participatie en integratie van etnische minderheden. Daar komt bij dat slachtoffers van discriminatie niet zelden uitvallen en in de ziektewet dan wel in de WAO terecht komen.

Hoewel discriminatie impliciet onder ‘agressie en geweld’ wordt begrepen, hebben onder meer de hiervoor genoemde onderzoeken, aangetoond dat discriminatie een onbeduidende plaats binnen het door de werkgevers geformuleerde beleid inneemt. Het expliciet opnemen van discriminatie in de Arbo-wet zou daarin verandering in kunnen brengen.

Het LBR benadrukt het belang van structureel ‘preventief’ beleid tegen ongewenst gedrag in het algemeen en tegen discriminatie in het bijzonder en vindt de Arbeidsomstandighedenwet bij uitstek het geschikte instrument daarvoor, aangezien werkgevers al vertrouwd zijn geraakt met het inventariseren en evalueren van risico’s op de werkvloer en met het ontwikkelen van beleid met als doel deze risico’s te voorkomen en terug te dringen.

Het expliciet opnemen van discriminatie in de Arbeidsomstandighedenwet zou werkgevers kunnen stimuleren om de aanpak van discriminatie structureel en beleidsmatig aan te pakken zoals dat het geval is bij seksuele intimidatie. Het opnemen ervan in de Arbo-wet voorkomt dat er versnipperd beleid ontstaat en zorgt ervoor dat er consistentie in beleid tegen ongewenst gedrag binnen organisaties ontstaat.

Met het weglaten van discriminatie uit de Arbo-wet wordt bovendien een verkeerd signaal afgegeven en wordt de suggestie gewekt een rangorde te bestaan tussen de verschillende vormen van ongewenst gedrag. Dit is des temeer het geval nu bij het in te dienen SER-adviesaanvraag, uw ministerie wel overweegt om tevens advies te vragen over een eventuele uitbreiding van de Arbo-wet door ‘pesten’ wel expliciet in de wet op te nemen. Dit is een positieve ontwikkeling die u wellicht door wil zetten door ook discriminatie een plek te geven binnen de Arbo-wet.

Het LBR verzoekt u voort te borduren op de in gang gezette positieve ontwikkeling aangaande de eventuele uitbreiding van de Arbo-wet met een bepaling over ‘pesten’ en de mogelijkheid van het opnemen van ‘discriminatie’ in de wet te onderzoeken. Wellicht bieden de evaluatie van de Arbo-wet en de SER-adviesaanvraag daar een goede kans voor.

Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

Hoogachtend,

H. Fermina
Directeur LBR

Zie hieronder voor de reactie van de Staatssecretaris (26 oktober 2004)