Geef gemengde scholen extra geld

De belangrijkste oorzaak van het ontstaan van zwarte scholen is de ruimtelijke segregatie van Nederland. Allochtonen wonen in bepaalde stadswijken in de grote steden en het is bijna onvermijdelijk dat de scholen in deze buurten zwart zijn. Scholen met meer dan vijftig procent allochtonen zijn hier dan ook bijna onvermijdelijk en dit heeft weinig met schoolbeleid van doen.
De Rotterdamse wethouder Van der Tak en andere voorstanders van spreidingsbeleid zijn ervan overtuigd dat de prestaties van allochtone leerlingen aanzienlijk verbeteren op witte scholen in een andere wijk. Er zijn echter ook onderzoeksgegevens die aangeven dat allochtone leerlingen op een witte school niet beter presteren dan allochtone leerlingen op een zwarte school. Misschien moet daarom het slechte imago van zwarte scholen bijgesteld worden. Er zijn goede en slechte zwarte scholen, zoals er ook goede en slechte witte scholen zijn. 'Zwart' en 'kwaliteit' kunnen binnen het onderwijs wel degelijk samengaan.

De etnische opdeling is in het Nederlandse onderwijs groter dan je zou verwachten. Dit heeft te maken met een andere belangrijke factor voor het ontstaan van zwarte scholen: het verschijnsel witte vlucht. 'Blanke' Nederlanders sturen hun kinderen niet meer naar scholen die dreigen zwart te worden of al zwart zijn. Vooral hoogopgeleide autochtone ouders lijken witte scholen te kiezen omdat zij willen dat hun kind tussen 'ons soort mensen' in de schoolbanken zit.

Overigens oriënteren ook allochtone ouders zich steeds beter op de onderwijsmarkt. Uit een recent rapport van het SCO Kohnstamm Instituut blijkt dat zij een uitgesproken voorkeur hebben voor gemengde scholen. Door gebruik te maken van hun keuzevrijheid kan zo segregatie worden tegengegaan, zelfs zonder overheidsbeleid. In de praktijk bestaan er echter meer drempels voor zwarte ouders en leerlingen. Hoe is het anders te verklaren dat openbare bijzondere scholen, met montessori-, jenaplanonderwijs en van schoolverenigingen, overwegend witte zijn, ook bijvoorbeeld in het centrum van Rotterdam. Het toelatingsbeleid en het imago van deze scholen speelt hierbij een rol. Zij richten zich op de elite. Barriegraveres als lange wachtlijsten of een hoge ouderbijdrage zijn ook drempels voor allochtone kinderen om op deze scholen te komen. Religieuze scholen worden in juridisch opzicht beperkt in hun recht om leerlingen te weigeren en in de praktijk blijken katholieke en protestantse scholen open te staan voor allochtone leerlingen. Ook in het bijzonder onderwijs zijn er zwarte scholen. Dat er in het openbaar onderwijs meer zwarte scholen zijn, heeft vooral te maken met de spreiding van scholen over de regio's: er zijn meer openbare scholen in de steden waar veel allochtonen wonen. Maar in kleinere steden is het witter zijn van katholieke en protestantse scholen niet geheel uit demografische gegevens te verklaren.Segregatie in het onderwijs is een al vele jaren bestaand probleem. Het is terecht dat mensen ongeduldig raken en pleiten voor maatregelen die nu eens echt bijdragen aan een oplossing. Daarvoor moeten we niet terugvallen op oude mislukte middelen zoals het met busjes vervoeren van zwarte leerlingen. We kunnen wel andere dingen doen om het maatschappelijk proces in de gewenste richting te versnellen en de witte vlucht te keren. Ten eerste is het noodzakelijk dat de overheid keuzevrijheid voor alle ouders garandeert en barriegraveres (lange wachtlijsten en hoge schoolgelden) verbiedt. Hoge schoolgelden benadelen minder draagkrachtigen. Bij lange wachtlijsten komt het in de praktijk vaak voor dat allochtone ouders hun kinderen niet vroeg genoeg aanmelden. Kinderen worden op populaire scholen soms al aangemeld voordat ze 3 jaar oud zijn.Voor het inschrijven zou als regel moeten gelden dat het kind minimaal 3,5 jaar oud moet zijn. Wanneer er teveel aanmeldingen zijn kan er bijvoorbeeld gewerkt worden met periodieke lotingen. Kinderen uit de directe woonomgeving van de school moeten in alle gevallen voorrang krijgen.

Witte scholen in zwarte of gemengde wijken in de grote steden, maar ook confessionele scholen in kleinere steden die relatief wit zijn, moeten gemengde scholen worden. Artikel 23 mag hiervoor geen belemmering zijn. De overheid moet eisen dat van alle nieuwe leerlingen minimaal dertig procent allochtoon is, zodat een reële afspiegeling van de bevolking in de wijk ontstaat. Scholen mogen geen witte leerlingen toelaten op het moment dat zij niet aan die eis voldoen.

Gemengde scholen moet de overheid beschermen en belonen. Zij krijgen de vrijheid om eigen beleid te voeren om een gemengde school te blijven. Extra financiële ondersteuning, voor door de school te bepalen faciliteiten, is een gepaste beloning voor scholen die gemengd zijn of dat worden. Zij hebben immers hun maatschappelijke verantwoording genomen.

Rotterdams Dagblad