Dossiers
Activiteiten
Roepen van 'Eigen volk eerst' is aanzetten tot discriminatie
door Najat Bochhah - 01.09.2001
Dossier: Jurisprudentie
Het gerechtshof te Den Bosch heeft op 12 februari 2001 een arrest gewezen op het hoger beroep van het vonnis van de Politierechter te Breda van 19 mei 2000. Het betrof het roepen van de leus 'Eigen volk eerst'. Als antwoord op geschreeuw van een groep allochtone jongeren, heeft verdachte, een voetbalsupporter, gereageerd met de woorden 'Eigen volk eerst'. Deze woorden werden gebezigd in aanwezigheid van 35 medesupporters bij een voetbalwedstrijd. De politierechter had verdachte vrijgesproken. De officier heeft hierop hoger beroep ingesteld.
Verdachte is primair het doen van opzettelijk beledigende uitlatingen jegens een groep allochtonen door het roepen van 'Eigen Volk Eerst' (art. 137c wetboek van Strafrecht), subsidiair het aanzetten tot haat en/of discriminatie (art. 137d Sr) ten laste gelegd.
Met betrekking tot het primair ten laste gelegde, overweegt het hof dat verdachte weliswaar de woorden 'Eigen volk eerst' gebezigd heeft, doch de omstandigheden waaronder verdachte die uitlatingen gedaan heeft, opzet tot belediging niet opleveren. Het gebruik van die woorden in die context acht het hof niet beledigend.
Ten aanzien van het subsidiair ten laste gelegde acht het hof het aanzetten tot discriminatie bewezen. Daarvoor overweegt het hof dat "gezien de algemeen bekende opvattingen van bepaalde politieke partijen in Nederland, onmiskenbaar de strekking heeft mensen die niet tot het eigen volk behoren achter te stellen bij Nederlanders. Het hof meent dat het duidelijk is dat daarbij met personen die geen Nederlander zijn en niet tot het eigen volk behoren, in het bijzonder wordt gedoeld op leden van etnische minderheden…" Qua strekking acht het hof die woorden discriminerend.
Verdachte is veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van een week en een geldboete ter hoogte van vierhonderd gulden.
Commentaar:
Nalezing van tot nu toe gewezen uitspraken, laat zien dat een veroordeling op basis van het doen van de uitlating 'Eigen volk eerst' steeds in het kader van een demonstratie van CP '86 en/of de Centrumdemocraten is geschied. De Hoge Raad overwoog in het arrest van 18 mei 1999, (NJ 1999, 634) dat "… gelet op de aard van de uitlatingen en de context ervan heeft het hof zonder miskenning van de betekenis die aan die termen in art. 137d Sr toekomt uit de gebezigde bewijsmiddelen kunnen afleiden dat sprake was van het aanzetten tot discriminatie van buitenlanders wegens hun ras." In de lagere rechtspraak is grote betekenis toegekend aan het feit dat de uitlatingen geuit zijn in aanwezigheid van een groot publiek en aan de omstandigheid dat de uitlatingen gedaan zijn om de publieke opinie te beïnvloeden en te mobiliseren. (Rb. Zwolle, 28 maart 1997, parketnr. 07.006329-96)
Bijzonder aan de onderhavige uitspraak van het hof is dat de woorden 'Eigen volk eerst' niet uitgesproken zijn in het kader van een demonstratie. Voor de betekenis die het hof aan de woorden toeschrijft, wordt wel verwezen naar de opvattingen van sommige politieke partijen. Daaruit leidt het hof af dat de woorden de strekking hebben om leden uit etnische minderheden achter te stellen.
Met deze uitspraak heeft het hof duidelijkheid verschaft over het gebruik van de woorden 'Eigen volk eerst' buiten een (politieke) demonstratie om. Deze kunnen voortaan, op straffe van een gevangenisstraf en een geldboete, niet zonder meer in het openbaar worden geroepen.
Najat Bochhah is juridisch beleidsadviseur bij het LBR.
Dit artikel is verschenen in Zebra-Magazine 3 / september 2001.
