Politie

Indien iemand zich gediscrimineerd voelt, kan aangifte worden gedaan bij de politie. Van de politie wordt daarbij een actieve houding verwacht. Zo heeft de politie een wettelijke plicht (art. 163 lid 5 WvSv) om een aangifte op te nemen. Dit wordt nog eens benadrukt door de Aanwijzing Discriminatie waarin wordt aangegeven dat de politie in vrijwel alle gevallen waarin over discriminatie geklaagd wordt, een klacht of aangifte dient op te nemen. In het geval dat sprake is van twijfel over het al dan niet sprake zijn van een strafbaar feit, dient de politie het aan de officier van justitie over te laten om daarover een standpunt te bepalen en dat kenbaar te maken aan de persoon die aangifte heeft gedaan. De Aanwijzing geeft verder aan dat de politie ook in gevallen van bijvoorbeeld geweldpleging of brandstichting alert dient te zijn op mogelijk discriminatoire aspecten, ook indien de aangever deze zelf niet direct als discriminatoir aanmerkt.

Alhoewel van de politie een correcte bejegening van personen wordt verwacht, kan er soms iets misgaan in het contact tussen politie en burgers. Zo zijn er enkele gevallen geweest waarin een politieagent(e) zich beledigend uitliet, iemand aanhield op basis van z’n huidskleur of disproportioneel geweld toepaste. In deze gevallen kan een klager een beroep doen op de klachtenregeling van een politieregio dan wel zijn klacht neerleggen bij de Nationale Ombudsman. Deze instantie kan de gedraging van de politie als onbehoorlijk oordelen. Daarop staat echter geen sanctie. Het wordt aan de politie zelf overgelaten verdere passende maatregelen te treffen. De Ombudsman heeft, naar aanleiding van enkele klachten over politieoptreden, aangegeven dat onbetamelijke opmerkingen door de politie over bijvoorbeeld de etnische achtergrond van een persoon achterwege gelaten dienen te worden. Te allen tijde dient zelfs maar de schijn van het maken van beledigende of discriminerende opmerkingen door de politie vermeden te worden. (No-rapport 1998/29 - zie jurisprudentiedatabase
De Aanwijzing Discriminatie geeft aan dat discriminerend politieoptreden strafbaar is en dat naast disciplinaire maatregelen een dergelijke gedraging dus ook voor de strafrechter gebracht kan worden.

Om op adequate wijze te kunnen optreden in geval van spanningen tussen etnische groepen en in gevallen van discriminatie zijn er in de afgelopen jaren bij een aantal politiekorpsen politiemensen aangesteld die zich bezighouden met discriminatie. Zij onderhouden contacten met zowel de officier van justitie belast met discriminatiezaken als met het Anti Discriminatie Bureau in hun regio. Door het aanstellen van contactpersonen bij de politie, regelmatige afstemming met het Openbaar Ministerie en het onderhouden van contacten en samenwerken op projecten met ADB’s wordt op lokaal en regionaal niveau een belangrijke bijdrage geleverd aan de bestrijding van discriminatie.

Ter advisering en ondersteuning van deze contactpersonen bij de politie op het terrein van discriminatie geeft de Aanwijzing Discriminatie aan dat het van belang is dat hen een landelijk kennispunt ter beschikking staat. Een dergelijk punt is door de politie tot op heden (nog) niet gerealiseerd.

Wel heeft de politie in 2002 een Landelijk Bureau Discriminatiezaken (LBD) ingesteld. Het betreft een project dat voor de duur van drie jaar in het leven is geroepen om de inspanningen in beeld te brengen die de politie kan en dient te leveren ter bestrijding van discriminatie. Met behulp van een quick scan zijn de knelpunten binnen de politie inzichtelijk gemaakt en randvoorwaarden opgesteld om deze weg te nemen.

Naast contactambtenaren discriminatie, heeft de politie ook mensen in dienst die zich bezighouden met diversiteit en diversiteitsbeleid. De samenleving kent in toenemende mate een diversiteit aan culturen en etniciteiten. Daarmee wordt ook de politie als handhaver van orde en veiligheid geconfronteerd. Voor legitimiteit, herkenbaarheid en effectiviteit van het politieoptreden is van belang dat de politie zodanig is samengesteld dat de verschillende groepen in de samenleving worden vertegenwoordigd. Een divers samengesteld politiekorps bevordert zodoende de kwaliteit van het politiewerk. Daartoe dient ook binnen de politie gewerkt te worden aan een bedrijfscultuur die een diversiteit aan mensen omarmt.
Voor advisering en ondersteuning van de politieregio’s op het terrein van diversiteit, is in 2001 het Landelijk expertise Centrum Diversiteit opgericht. Naast deskundigheid op het terrein, ontwikkelt het expertisecentrum tevens activiteiten en samenwerkingsverbanden in het kader van diversiteit en diversiteitsbeleid.