Beeldvorming, media en derde wereld – Scholengroep Latijns Amerika, 1990

Algemeen

Een lessenserie over de rol en de bijdrage van de media bij de beeldvorming over de Derde Wereld. Het materiaal bestaat uit een leerlingenboek (60 pagina’s A4) en een docentenhandleiding met kopieerbare werkbladen. Het leerlingenboek behandelt in zes hoofdstukken de volgende thema’s: de selectie van het nieuws; de beperktheid en eenzijdigheid in berichtgeving; hoe beeldvorming ontstaat en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn.

De lessenserie werd al in 1990 gemaakt door de Scholengroep Latijns Amerika.

Doel

Aan de hand van de genoemde thema’s worden leerlingen uitgenodigd om eens kritisch Achter het nieuws te kijken. Uiteindelijk komt de boodschap van het materiaal erop neer dat het belangrijk is om veelzijdige informatie over de Derde Wereld te krijgen, of anders zelf te zoeken. Het materiaal is gemaakt voor leerlingen in het 2de, 3de en 4de leerjaar van het voortgezet onderwijs.

Beoordeling van het onderwijspanel

Doelstelling, inhoud en opbouw
Het materiaal weet heel goed de doelstelling gedoseerd over te brengen. De inhoud komt niet overal even sterk naar voren; soms lijkt het meer om een cursus 'Hoe werken de media?' te gaan. Dan nog kan het voor leerlingen heel verhelderend zijn om ook daar eens wat kennis over op te doen. Maar ook hier schuilt er een addertje onder het gras. In het materiaal wordt Het Journaal als uitgangspunt en voorbeeld van ‘de gemiddelde nieuwsvoorziening’ genomen. Dat is de afgelopen 10 jaar sterk veranderd: Spits en Metro voorzien scholieren van het laatste nieuws, alle commerciële TV-zenders hebben een eigen nieuwsrubriek en de digitale snelweg zorgt voor snelle, nieuwe nieuwsbronnen. Er wordt dus enige lenigheid van de docent verwacht om het materiaal hier en daar te updaten.

De gekozen opbouw is over het algemeen heel bruikbaar bij het stapsgewijs aanbieden en uitdiepen van de thema’s. Of het mogelijk is om in het voortgezet onderwijs binnen één vak zo’n 12 uur bezig te zijn met dit ene lespakket, is de vraag. Het valt te overwegen er een onderwijsproject van te maken, waarbij meerdere vakken betrokken zijn: maatschappijleer, aardrijkskunde en Nederlands (vanwege de vele interessante doorkijkjes in de werking van de journalistiek).

Didactiek en werkvormen
Aan het materiaal is goed te zien dat de makers èn verstand van het onderwerp hebben èn uit het onderwijs komen. Dat blijkt een gelukkige combinatie. Met verstand van zaken zetten zij de leerlingen – in heldere, toegankelijke taal – een gevarieerde en smakelijke maaltijd voor. Er is balans tussen de aangedragen achtergrondinformatie (de theorie) en de vele, bijzonder uitdagende, opdrachten en werkvormen waarmee de leerlingen zelf aan de slag kunnen (de praktijk).

Het materiaal is met name geschikt voor ‘sector-opdrachten’ in het VMBO.

Het zou aardig zijn om bij de start met de lessen een testje te doen over de aanwezige kennis en opvattingen onder de leerlingen (zowel over de Derde Wereld, als over de werking van de media); dan kan zo’n zelfde testje als afsluiting van de lessen nòg een keer worden gedaan (om zichtbaar te maken ‘wat er nou eigenlijk geleerd is’ tijdens de lessen). Die test zit nog niet bij het materiaal...

Het pakket is te leen in de Art.1-mediatheek, code 751.90.01.

Beschrijving Onderwijspanel

Het Onderwijspanel ondersteunt Art.1 bij het beoordelen van onderwijs- en voorlichtingsmateriaal op het terrein van discriminatie- en racismebestrijding en interculturalisatie. In het panel zitten docenten, leerlingen en inhoudelijk deskundigen. Zij voorzien het materiaal van commentaar voor potentiële gebruikers in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.