Racisme, echt niet! – ARP Videoproducties, 1994

Algemeen

Het materiaal bestaat uit een videoband (25 minuten) en een omvangrijke docentenhandleiding. Het materiaal is geschikt voor leerlingen in het voortgezet onderwijs. Vooral leerlingen die iets willen doen, kunnen met dit materiaal goed uit de voeten. Voor scholen die een School Zonder Racisme willen worden is ‘Racisme, echt niet’ misschien wel een must.

Beoordeling van het onderwijspanel

Videoband
De videoband geeft volop stof tot discussie èn mogelijkheden tot AANPAKKEN. Er ontbreekt echter een sturende factor, waardoor de opeenvolgende scènes en onderwerpen soms wat rommelig gerangschikt lijken. Het gebrek aan regie wordt ook duidelijk door de ‘fouten’ die de leerlingen af en toe maken. Tegelijkertijd heeft zulk jeugdig enthousiasme ook z’n charme; het is spontaan, praktisch en dichtbij huis. Herkenbaar vooral. Het eerste deel is inhoudelijk het sterkst. Diverse scènes maken goed duidelijk hoe men soms met lege handen staat om adequaat te kunnen reageren wanneer iemand zich gediscrimineerd voelt. De band roept hier eerder vragen op dan dat het oplossingen aanreikt. Met name in de scènes van het Hindoestaanse meisje tijdens het interview met de CD-stemmer, maar ook bij de ‘overval’ op de supermarkt. Gelukkig zijn er – in het tweede deel – ook veel scènes van mogelijkheden en activiteiten die kunnen bijdragen aan het tegengaan van discriminatie en racisme. Heel stimulerend; de band nodigt uit tot actie, vooral door de introductie van het project School Zonder Racisme. Al is de ‘toon’ die de film aanslaat soms hinderlijk beschuldigend en dat werkt niet altijd even wervend.

De band is hier en daar licht gedateerd. Uitspraken als: "We moeten hier geen Duitse toestanden hebben," zijn niet voor iedere leerling direct duidelijk te plaatsen.

N.B.
Dat deze videoband niet ingaat op theorieën en achtergronden van discriminatie en racisme, kan als een gemis worden opgevat. Dat het hier gaat om een productie van, voor en door leerlingen heft dat gemis ruimschoots op.

Handleiding
In tegenstelling tot de smalle bandbreedte van de videoband, gaat de docentenhandleiding wel heel diep op de materie in. Delen uit de handleiding zouden in de hogere klassen als reader kunnen worden ingezet. De aangeboden werkvormen zijn veel omvattend en erg gevarieerd (heel bruikbare ‘grabbelton’ voor de docenten).

De link die wordt gelegd met het project School Zonder Racisme is tevens een hartelijke uitnodiging aan scholen om te overwegen ook zo’n status te verkrijgen. Zo’n overweging wordt voldoende ondersteund met praktische voorbeelden van aantrekkelijke activiteiten (die door leerlingen/jongeren zèlf kunnen worden aangepakt en uitgevoerd).

Overigens kunnen scholen bij Art.1 terecht – coördinatie SZR-project – voor de aanvraag van een speciale ‘informatieklapper’. In die klapper staat alle informatie die nodig is om een School Zonder Racisme te worden.

Misschien nadert de tijd dat docentenhandleidingen – met het oog op de ‘studiehuisgedachte’ – worden herschreven tot leerlingenhandleidingen. In dat geval moet deze handleiding beslist worden aangevuld met lesbrieven, werkbladen en ander direct toegankelijk leerlingenmateriaal.

De video is (met het begeleidende materiaal) te leen in de Art.1-mediatheek, videonummer 509.

Beschrijving Onderwijspanel

Het Onderwijspanel ondersteunt Art.1 bij het beoordelen van onderwijs- en voorlichtingsmateriaal op het terrein van discriminatie- en racismebestrijding en interculturalisatie. In het panel zitten docenten, leerlingen en inhoudelijk deskundigen. Zij voorzien het materiaal van commentaar voor potentiële gebruikers in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.