Spiegeltjes uit Afrika – Missionair Centrum, 1995

Algemeen

Het materiaal bestaat uit een videoband en cursusmateriaal. Thema van de videoband lijkt ‘de integratie en aanpassing van mensen met een Afrikaanse achtergrond in de Nederlandse samenleving’. Thema van het cursusmateriaal is veel meer kennis opdoen over en kennismaken met Afrika, waarbij verwezen wordt naar onderdelen uit de videoband.

Beoordeling van het onderwijspanel

De videoband
De videoband introduceert drie mensen uit Afrika in Nederland. Een percussionist/muziekleraar (ook lid van een zwarte muziekgroep), een huisvrouw (getrouwd met witte Nederlander en moeder van twee zwarte kinderen) en een priester (uiteraard hoofdzakelijk alleen). Nederlandse kennissen geven, langs de zijlijn, commentaar op hun aanwezigheid en gedrag in Nederland.

Het eerste verhaal komt wat traag op gang, maar is wel te gebruiken (vooral de uitspraak van iemand van de muziekgroep, die zegt: "Zwart is mooi, maar wel een probleem."). Het tweede verhaal komt wat onsamenhangend en karikaturaal over (de hoofdpersoon is wel èrg ge-assimileerd, wat goed te gebruiken is om de vraag op te werpen: 'Hoever moet integratie gaan?’). Het derde verhaal loopt het best en heeft ook leuke momenten (de hoofdpersoon heeft charisma en humor). De video is niet al te kritisch gemonteerd. Hier en daar blijven stereotype, karikaturale beelden hangen. Opmerkingen van Nederlanders als: "Ik vind ‘m eigenlijk Nederlander" en "Ik kan niks Afrikaans aan haar ontdekken" zijn waarschijnlijk positief bedoeld, maar zijn in hun feitelijke betekenis wel erg ontkennend. Zulke opmerkingen hadden beter weggemonteerd kunnen worden.

Het cursusmateriaal

Het cursusmateriaal bevat aardige informatie en uitnodigende vragen over Afrika. Vragen waarin wordt gesproken over ‘de cultuur’ – en dan meteen maar heel Afrika omvatten – zouden wel wat genuanceerder mogen. Het cursusmateriaal is bedoeld om meer over Afrika aan de weet te komen. Al worden de omvang van Afrika als werelddeel en de onvermijdelijke verschillen daarbinnen niet erg belicht. Het is niet geschikt als lesmateriaal over antiracisme.

Het is wellicht bruikbaar in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs bij de vakken maatschappijleer en geschiedenis (maar niet als cursus), of in het volwassenen-onderwijs. De sfeer – en de benadering van enkele thema’s – is nogal katholiek (logisch, het materiaal komt van het Missionair Centrum in Limburg) en dat maakt het niet erg geschikt voor gebruik in elke doelgroep. Het lijkt nog het meest bestemd voor kerkelijk gebonden volwassenen, die hun belangstelling voor Afrika willen voeden met een uitgebreide kennismaking in cursusvorm. Dàn werkt het!

Al met al

Over de video is het panel niet enthousiast. De band is vrij stereotype, soms haast karikaturaal en weinig boeiend. Het bijbehorend cursusmateriaal wordt positiever gewaardeerd: leuke werkvormen, uitdagende vragen. Het cursusmateriaal is goed voor mensen die meer over Afrika willen weten. In zijn totaliteit is het materiaal echter niet geschikt voor de doelgroep scholieren.

De video is (met het begeleidend materiaal) te leen bij de Art.1-mediatheek, videonummer 637.

Beschrijving Onderwijspanel

Het Onderwijspanel ondersteunt Art.1 bij het beoordelen van onderwijs- en voorlichtingsmateriaal op het terrein van discriminatie- en racismebestrijding en interculturalisatie. In het panel zitten docenten, leerlingen en inhoudelijk deskundigen. Zij voorzien het materiaal van commentaar voor potentiële gebruikers in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.