De multiculturele samenleving – Teleac/NOT, 1996

Algemeen

‘De multiculturele samenleving’ is een serie van vier televisie-programma’s van de NOT (Nederlandse Onderwijs Televisie). Elke aflevering duurt 20 minuten en toont veel verschillende aspecten die kleven aan het verschijnsel: de multiculturele samenleving. Gelukkig niet alleen aandacht voor allochtone inwoners van Nederland, maar ook actieve bijdragen van hen in de programma’s.

De banden lijken het meest geschikt voor leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en het MBO; al vonden de leerlingen in het panel de band ook wel geschikt voor leerlingen van 14 en 15 jaar.

Beoordeling van het onderwijspanel

De vier videobanden
De delen 1 t/m 3 zijn degelijk gemaakt en geven duidelijke uitleg en aansprekende voorbeelden, maar hebben minder snelheid en ‘schwung’ dan deel 4. Uit de eerste drie delen kunnen zeker fragmenten worden gekozen. Handig, omdat de integrale banden eigenlijk teveel lestijd in beslag nemen. Video-programma’s, bestemd voor gebruik tijdens lesuren van 50 minuten, zouden niet langer dan 15 of hooguit 20 minuten mogen duren. Dat schept ruimte voor een deugdelijke introductie vooraf en verwerking achteraf.

De statistische gegevens uit deel 3 zijn inmiddels waarschijnlijk achterhaald, dus die kunnen wel worden weggelaten.

De banden zijn informatief en niet belerend; gewone verhalende documentaires. De thema’s zullen jongeren wel aanspreken en voor allochtone jongeren zijn de banden niet alleen herkenbaar, ze houden hen ook een spiegel voor. De ‘geslaagde’ Marokkaanse jongen met zijn Nederlandse vriendin, geven een mooi beeld. De eerste drie delen zijn niet erg ‘vernieuwend’ en dat heeft gevolgen voor de mate waarin ze boeien. Het vierde deel heeft op dit punt duidelijk meer te bieden. Een lid van het panel zei: "In 5-VWO krijg je al zo veel informatie te verwerken; een band als deze is ‘leukigheid’ en daar is altijd aandacht voor."

Het ontbreken van een handleiding
Een wonderlijk onderdeel in een beoordeling; schrijven over iets dat ontbreekt. De onderwijsgevenden in het panel hadden allemaal, in meerdere of mindere mate, behoefte aan zoiets als een handleiding (liefst voorzien van praktische werkbladen) vooral bij gebruik van de banden in groepen met jongere leerlingen. Minstens een verklarende begrippenlijst was ook al aardig geweest. De onderwijsgebruikers in het panel hadden minder behoefte aan allerlei bijproducten. Voor hen spreken de banden voor zich en kunnen ze gewoon in de klas gedraaid en kort nabesproken worden.

N.B.
De suggestie werd geopperd om voorafgaand aan de vertoning van ‘De multiculturele samenleving’ eerst het lesprogramma rond de videoband ‘Over deuren intrappen en je neus stoten’ uit te voeren.

De video is te leen in de Art.1-bibliotheek, videonummer 626.

Beschrijving Onderwijspanel

Het Onderwijspanel ondersteunt Art.1 bij het beoordelen van onderwijs- en voorlichtingsmateriaal op het terrein van discriminatie- en racismebestrijding en interculturalisatie. In het panel zitten docenten, leerlingen en inhoudelijk deskundigen. Zij voorzien het materiaal van commentaar voor potentiële gebruikers in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.