So What?! – LBR, 2003

Algemeen

De brochure is een in full-colour gedrukt boekje op A5-formaat (16 pagina’s); bestemd voor leerlingen in de basisvorming van het voortgezet onderwijs. So What?! Behandelt de thema’s beeldvorming, vooroordelen, discriminatie en racisme. Bovendien komen begrippen als ‘allochtoon’, ‘migranten’, ‘immigratie’, ‘integratie’ en ‘diversiteit’ uitgebreid aan bod. De teksten worden verlevendigd met foto’s en cartoons.

Tekst

De tekst is over het algemeen helder en eenvoudig van taal. Zeer goed leesbaar; misschien hier en daar wat lastig voor VMBO-leerlingen, maar zeker geschikt voor HAVO- en VWO-leerlingen. Soms zijn de stukken tekst – hele pagina’s – wel erg lang, ook al worden er pauzes ingelast met het invoegen van witregels. Dit euvel had verholpen kunnen worden door tussenkopjes te gebruiken.

De volgorde van de onderwerpen is goed te volgen. Met name de verhandeling over artikel 1 van de Grondwet is zeer geslaagd. Echter, de vraag rijst of bepaalde leden van het koninklijk huis zich nu echt zo gemakkelijk laten vergelijken met wat gemiddeld onder ‘allochtoon’ wordt verstaan. Maxima is nu eenmaal geen Fatima.

Dat is meteen de kritiek op delen van de tekst. In de eenvoud schuilt altijd het gevaar van ‘simplisme’. Dan worden op zichzelf behoorlijk ingewikkelde kwesties net iets te gemakkelijk afgedaan of zelfs opgelost. Daardoor krijgt de tekst iets van een hink-stap-sprong: informatie, uitleg en moraal. Klaar.

Een volgende editie moet eigenlijk worden aangevuld met:

• Inhoudsopgave; voor wie en waarvoor het bedoeld is

• Definities van begrippen als vooroordeel, discriminatie en racisme

• Wat er met de informatie uit de brochure allemaal gedaan kan worden om tot een spreekbeurt, werkstuk, artikel in de schoolkrant – of iets dergelijks – te komen.

• Duidelijker vormgeving van de verwijzing naar de Antidiscriminatiebureaus, de ‘scholierenhelpdesk’ en het project ‘School Zonder Racisme’ (pagina 15)..

In die nieuwe editie kunnen de Belgen en blondjes meteen uit het volgende citaat (pagina 8) worden geschrapt. “Van veel beelden en ideeën die in het verleden zijn ontstaan, zien mensen nu de onzin in. Zoals het idee dat blanken, behalve Belgen en blondjes, slim zijn en zwarten dom.” Juist in een boekje als So What?! slaan zulke ‘grapjes’ de plank helemaal mis.

Vormgeving

De brochure ziet er vrolijk en aantrekkelijk uit. Vooral door het full-colour drukwerk. Bij de keuze van de illustraties is er niet altijd sprake van een ‘gelukkige hand’. Natuurlijk is het niet gemakkelijk om bij problematische onderwerpen de juiste plaatjes te vinden, maar sommige cartoons schieten hun doel gewoon voorbij. Vraag is: hoe functioneel zijn cartoons in relatie tot dit thema?

Gelukkig waren de scholieren in het onderwijspanel wel te spreken over de cartoons; het maakte de brochure aantrekkelijk om in te kijken.

Tot slot

De brochure So What?! kost € 1,- per stuk en bij een afname van meer dan 25 exemplaren geldt er ook nog eens een korting van 10%. Te bestellen via de Art.1-shop.

Beschrijving Onderwijspanel

Het Onderwijspanel ondersteunt Art.1 bij het beoordelen van onderwijs- en voorlichtingsmateriaal op het terrein van discriminatie- en racismebestrijding en interculturalisatie. In het panel zitten docenten, leerlingen en inhoudelijk deskundigen. Zij voorzien het materiaal van commentaar voor potentiële gebruikers in het voortgezet onderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.