Racistische uitingen op internet

Het Meldpunt Discriminatie Internet (MDI) meldt in zijn jaarverslag 2004 dat het aantal meldingen dat het MDI ontving wederom is gestegen: van ruim 1200 in 2003 naar ruim 1800 in 2004.[1] In 2002 ging het om 1008 meldingen.
Het aantal uitingen waarover meldingen zijn binnengekomen is eveneens gestegen; van ruim 1400 in 2003 naar ruim 2900 in 2004. In 2002 ging het om 1798 uitingen. Het MDI signaleert een stijging in alle categorieën, waarbij de stijging opvalt van discriminatie van Marokkanen, Turken, moslims, autochtone Nederlanders en homoseksuelen. Antisemitisme blijft de grootste categorie bij het MDI, maar is slechts licht gestegen, vergeleken met de andere categorieën.
Van alle uitingen die onder de aandacht van het MDI worden gebracht heeft 70 procent betrekking op discriminatie op grond van ras (etniciteit, huidskleur, nationaliteit). Bij een op de vijf uitingen gaat het om antisemitisme, bij een op de zeven moeten moslims het ontgelden en in 5 procent van alle gevallen worden homoseksuelen beledigd.
Van alle gemelde uitingen in 2004 heeft het MDI er 2247 getoetst aan het strafrecht. In iets meer dan de helft van de getoetste gevallen oordeelde het MDI dat het om een strafbare uiting ging.[2] Het jaarverslag geeft geen beeld van bij welke gronden (huidskleur, antisemitisme, homoseksualiteit, anderszins) uitingen vaker of minder vaak strafbaar waren, naar mening van het MDI.
De meeste meldingen betreffen discriminerende uitingen gedaan op websites (1318) en op webfora (574). Opvallend is dat in 2004 het aantal meldingen over discriminerende e-mailberichten en spam fors is toegenomen van 190 uitingen naar 503.

Volgens het MDI zijn veel beheerders van webfora alert op racistische en haatzaaiende uitingen, en modereren zij goed. Hetzij uit eigen beweging, hetzij op verzoek van forumleden of het MDI. Slechts in 3 procent van de gevallen wordt geen gehoor gegeven aan een verzoek van het MDI tot verwijdering.
Elke internetgebruiker kan echter vaststellen dat een zoekopdracht bij Google met woorden als ‘kanker’ of ‘vuile’, met daaraan toegevoegd de naam van een bevolkingsgroep, duizenden hits oplevert. Het aantal fora dat forumbezoekers een platform blijft bieden voor het verspreiden van haat en beledigingen is en blijft groot.
Beheerders van webfora hebben een eigen verantwoordelijkheid voor het ‘schoon houden’ van hun forum en zouden derhalve actief en zichtbaar moeten optreden tegen onacceptabele uitingen, in welke vorm dan ook. Wanneer die verantwoordelijkheid niet wordt genomen, kan aan de hand van het strafrecht opgetreden worden. Dit vereist een actieve opstelling van politie en OM. Het komt echter zelden tot strafzaken inzake racistische uitingen op internet.
Op internet kunnen mensen eenvoudig anoniem opereren. Dat draagt er waarschijnlijk aan bij dat mensen zich gemakkelijker in onacceptabele bewoordingen durven uiten. Niet alleen op sites met gelijkgezinden, maar ook op die van de ‘tegenstander’. Zo leverde de gruwelijke moord op Theo van Gogh een hoos aan reacties op, op het internet en daarbuiten, met bedreigen, uitingen van haat en oproepen tot geweld.

Het MDI lijkt een verstoorde relatie te hebben met een aantal toonaangevende Marokkaanse sites.[3] De beheerders van deze sites stellen dat de door het MDI gepresenteerde cijfers geen realistische afspiegeling zijn van de werkelijke situatie. Zij hebben geen vertrouwen in het MDI en wenden zich dientengevolge ook niet meer met klachten tot het MDI.
De door het MDI gepresenteerde cijfers zijn geen 1:1 afspiegeling van wat er op internet gebeurt. Dat kan ook niet verwacht worden. Het MDI is een meldpunt, dat zich uitsluitend bezighoudt met het behandelen van zaken die door derden worden aangedragen. Niet het MDI bepaalt wat er gemeld wordt. Dat doen de internetgebruikers die zich storen aan uitlatingen en daar melding van maken. De cijfers die het MDI levert, zijn een indicatie van waar mensen zich druk om maken of zich aan ergeren. Dat is per definitie slechts een deel van wat er daadwerkelijk plaatsvindt, maar kan wel een basis zijn voor beleid, het presenteren van andere informatie en tegenargumenten op internet, vormen van beleid of eventueel voor vervolging. Wanneer belangrijke groepen internetgebruikers echter stoppen met het melden van hun klachten bij het MDI, kan een scheef beeld ontstaan van de situatie op internet, doordat bepaalde zaken onderbelicht blijven. Dat is voor alle partijen een onwenselijke situatie.
<br/>
<small>
Voetnoten:

fn1. Meldpunt Discriminatie Internet, Jaarverslag 2004, Amsterdam 2005. Het jaarverslag van het MDI is gratis te downloaden, via
www.meldpunt.nl/... [pdf]

fn2. Het MDI zelf spreekt in het jaarverslag over een percentage van 39 procent, maar berekent dit op grond van het totaal aantal uitingen en niet op grond van het aantal getoetste uitingen.

fn3. Cijfers MDI geen afspiegeling van de praktijk. Persbericht van ‘de drie grootste websites met een islamitische achtergrond’, www.maroc.nl, www.marokko.nl en www.maghreb.nl.
</small>

<br/>
« Antisemitisme

p>. Extreem-rechts in Nederland »