Inleiding

Bijvoorbeeld door de moord op Theo van Gogh en de nasleep daarvan

<br/>

Het zelfvertrouwen van Nederland

Nederland is een land waar veel mensen wonen die ouders of voorouders hebben die niet in Nederland zijn geboren. Een deel van de verschillen tussen individuele Nederlanders hangt daar mee samen, bijvoorbeeld wat betreft huidskleur, religie of gebruiken en gewoonten. Dat is eigenlijk altijd zo geweest, en verschillen tussen nieuwkomers en oudere bewoners van Nederland werden altijd ervaren, ook toen er nog maar weinig mensen vanuit andere werelddelen kwamen.
Deze geschiedenis, van migratie en verschillen tussen inwoners, heeft Nederland manieren geleerd om met diversiteit om te gaan, om zaken als vrijheid van meningsuiting, rechten van de mens en verdraagzaamheid een belangrijke plaats in het staatsbestel te geven. Maar er heerst geen optimisme meer in Nederland. Kennelijk heeft het zelfvertrouwen van Nederland om zijn traditie in stand te houden, van kunnen omgaan met sociale, culturele, religieuze en ideologische verschillen, een deuk opgelopen. Waar in het verleden de multiculturele samenleving als uitdaging of zelfs als verrijking werd gezien, lijkt het beeld nu meer te worden bepaald door ongeduld, angst en problemen, die overigens nogal eens worden uitvergroot en uit hun context gehaald.
Het voert te ver om in deze inleiding in te gaan op alle politieke, internationale en sociaal-economische ontwikkelingen die deze omslag wellicht kunnen verklaren. De constatering echter, dat Nederland op dit moment worstelt met het migratievraagstuk, met vraagstukken rond integratie en de sociaal-economische positie van migranten en hun nakomelingen, met het in toenemende mate ervaren van etnische scheidslijnen en met de positie van de minderheidsgodsdienst islam, zal door weinigen bestreden worden.
In dit klimaat is aandacht voor achterstelling en discriminatie niet alleen noodzakelijk vanuit de idee dat elke inwoner van Nederland hiertegen beschermd moet worden, maar ook uit algemeen maatschappelijk belang. Op het moment dat groepen elkaar in toenemende mate argwanend bekijken en er bovendien sprake is van economische achteruitgang, kunnen bedoelde en onbedoelde vormen van discriminatie en achterstelling leiden tot maatschappelijke scheefgroei. Aandacht voor gemeenschappelijke waarden en normen alleen is niet genoeg. Een goed educatieve en onderwijskundige structuur, aandacht voor verhoudingen in buurten en wijken en het alert volgen van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zijn noodzakelijk. Preventie, signalering en reageren op vormen van rassendiscriminatie en het stimuleren van toenadering, moeten binnen verschillende maatschappelijke terreinen hoog op de agenda staan.

In de rapportage Racisme in Nederland wordt voor alle deelgebieden geprobeerd een helder beeld van de stand van zaken te geven. Eenieder kan voor zichzelf beoordelen of een en ander aanleiding is voor meer of minder vertrouwen in de toekomst.
<br/>
Jeroen Visser,
redacteur Racisme in Nederland, Stand van zaken, 10 februari 2004.

<br/>
« Actuele Persberichten

p>. Politieke ontwikkelingen »