Onderwerpen in tekstblokken

Zilveren Zebra (ASN Mediaprijs)

De Zilveren Zebra (ASN Mediaprijs) bekroont mediaproducties die op een inventieve en kritische wijze de multiculturele samenleving in Nederland belichten. Deze jaarlijkse mediaprijs staat open voor diverse disciplines die tegelijkertijd kunnen meedingen zoals radio, tv, schrijvende pers, fotografie en cartoons. In 2001 kende de jury onder leiding van programmamaker Aad van den Heuvel de geldprijs van ƒ 20.000 toe aan columnist/publicist Mohammed Benzakour. Zijn in onder andere de Groene Amsterdammer en NRC-Handelsblad verschenen columns en artikelen werden door de jury geprezen: 'Benzakours kritische aanpak, humor en zelfkennis geven een levendig palet van inzichten in de maatschappij'.
<br/>
Zilveren Pluim

In 2001 voegden de organisatoren van de Zilveren Zebra een extra element toe aan de
Zilveren Zebra prijsuitreiking, de Zilveren Pluim. De Zilveren Pluim vestigt aandacht op een specifieke, opvallende of verrassende ontwikkeling van een medium of, idem dito, van een publicatie of uitzending. De eerste Zilveren Pluim werd uitgereikt aan Z@ppelin. Net-coördinator Cathy Spierenburg nam de Pluim, een tekening van Tonio van Vugt en een bedrag van ƒ 1000,-, in ontvangst. De Z@ppelin tv-formule van Nederland 3 verdiende de Zilveren Pluim met name met het avondblok dat wordt gevuld met de programma's Sesamstraat, Klokhuis en Jeugdjournaal. In deze programma's is de Nederlandse multiculturele samenleving een gewoon, vast onderdeel van het geheel. In 2002 wordt het blok uitgebreid met het programma Circus Kiekeboe (multiculturele Sesamstraat).
<br/>
Prix Europa Iris

De Prix Europa Iris is een jaarlijkse prijs voor het beste multiculturele tv-programma in Europa. De uitreiking vindt plaats in oktober in Berlijn (Haus des Rundfunks), als onderdeel van de Prix Europa, een Europese bijeenkomst van tv- en radioprogrammamakers en journalisten. Vakjury´s kiezen hier de beste radio- en televisieprogramma's van Europa. In 2001 ging de Prix Europa Iris in de categorie fictie naar 'When grandpa loved Rita Hayworth' van Iva Svarcová. De documentaire 'Exodus' van Sorious Samura won de prijs voor non-fictie.
In Berlijn organiseerde de NPS 'Focus on Iris'. Een discussie tussen programmamakers over onder andere multiculturele tv-programma's. Een maand later was er een follow-up seminar van het LBR in Rotterdam met als titel 'The making of the multicultural society'. Een mediabijeenkomst van - en voor vertegenwoordigers van Europese antiracismeorganisaties met gastsprekers uit de mediawereld zoals programmamakers en mediadeskundigen.
<br/>
Multicultureel binnen de muren

'Tientallen talen en toch communicatie', het is een van de intrigerende zinnen aan het begin van de expositie 'Multicultureel binnen de muren'. De expositie biedt een verrassende kijk op het samenleven van mensen uit verschillende culturen binnen penitentiaire inrichting 'De Schie' in Rotterdam. Op 16 mei 2001 opende minister Korthals van Justitie, in aanwezigheid van de Rotterdamse wethouder Kombrink, de expositie in PI De Schie. Deze reizende LBR-tentoonstelling is tegen een geringe vergoeding beschikbaar voor derden.
In 'PI De Schie' wordt al jaren gewerkt aan wat in veel organisaties 'buiten de muren' nog mogelijk moet worden: het samen leven van verschillende culturen in onderling respect. Duidelijke afspraken en consequent optreden tegen discriminatie creëren ruimte voor verscheidenheid. Aan de hand van foto's en teksten laten de makers zien hoe binnen PI De Schie wordt omgegaan met de verscheidenheid aan culturen, taalvaardigheden en belevingswerelden.
Het idee voor de expositie werd ontwikkeld door het 'Kleurenpalet', een creatieve denktank van Rotterdamse burgers, in opdracht van het Programma Veelkleurige Stad van de Gemeente Rotterdam. Met het programma Veelkleurige Stad wil de Gemeente Rotterdam de kansen die de diversiteit van de Rotterdamse samenleving biedt, zichtbaar maken en benutten.
<br/>
Documentatie, informatie en deskundigheidsbevordering door het LBR

In Nederland wordt veel gepubliceerd op het gebied van discriminatiebestrijding en het verbeteren van de interculturele samenleving. Het was mogelijk om in 2001 2250 titels toe te voegen aan de database waarin alle in het LBR-documentatiecentrum geplaatste titels staan beschreven. Naar schatting eenderde hiervan betreft nieuw verschenen boektitels. In vergelijking tot de omringende landen een opmerkelijke productiviteit.

Helaas wordt er relatief weinig onderwijsondersteunend materiaal geproduceerd. In vergelijking tot een aantal jaren geleden komt er weinig gemakkelijk te gebruiken lesmateriaal op de markt. Dit geldt voor zowel het basis- als het voortgezet onderwijs.
In totaal beslaat de collectie van het documentatiecentrum nu 20.000 titels, waaronder 1140 themadossiers. Op basis van de collectie is ingespeeld op actuele gebeurtenissen met de uitgave van toegankelijke publicaties: Immigratie in Nederland - factsheet, Arbeidsmarktpositie etnische minderheden - factsheet, Walk your talk - folder over discriminatiebestrijding op lokaal niveau, Zorg in de multiculturele samenleving - een literatuurselectie, 21 maart Internationale Antiracismedag - leidraad voor activiteiten, Interculturalisering Zorgsector - reader, Homoseksualiteit en islam - een literatuur- en adressenoverzicht, Discriminatie in de buurt - een handreiking voor een effectieve aanpak, Rechtsextremisme en Extreemrechtse jongeren - readers.
Bij de uitleen lag in 2000 het accent op de onderwerpen 'Vooroordelen', 'Gebruiken' en 'Bestrijdingsacties'. In 2001 is dit verschoven naar de onderwerpen 'Communicatie' en 'Beeldvorming'.

De toegankelijkheid van de collectie is sterk vergroot door de plaatsing van een zoekmachine op de website van het LBR. Drie databases - adressen, publicaties en jurisprudentie - zijn in een geïntegreerde zoekfunctie beschikbaar gekomen. Het gaat om bijna 3.000 adressen, 20.000 beschrijvingen van boeken en andere materialen en bijna 1.000 samenvattingen van uitspraken en oordelen. Hiermee is de grootste collectie op het gebied van de aanpak van rassendiscriminatie en het verbeteren van interetnische relaties in Europa beschikbaar gekomen voor een breed publiek. Uitleen, het opvragen van gerechtelijke uitspraken en het verkrijgen van nadere informatie en (juridisch)advies is direct mogelijk via de emailserver op de website. Voor scholieren is er bovendien de scholierenhelpdesk.Een update van de databanken zal meerdere malen per jaar plaatsvinden. Het volledige programma is, voorzien van enkele toegevoegde mogelijkheden, eveneens beschikbaar op cd-rom.

Het aantal websitebezoekers op www.lbr.nl groeide in 2001 wederom, tot 49.675 bezoekers, tegen 35.103 in 2000 en 19.012 in 1999. Daarmee steekt de website de traditionele papieren periodieken Zebra Magazine, Zebra Muurkrant en Binnenlands Nieuws naar de kroon. Het digitale succes heeft niet alleen geïnspireerd tot verbeteringen en uitbreidingen van de website maar ook tot redactioneel en uitvoerend ondersteunen van de website www.tijm.nl.[85]
Ruim 3400 personen en organisaties namen in 2001 contact op voor informatie, advies of een andere vorm van ondersteuning. Een lichte groei in vergelijking tot het voorgaande jaar. Grote afnemersgroepen zijn scholieren, studenten en docenten. Maar bijvoorbeeld ook journalisten en medewerkers van antidiscriminatiebureaus benaderden het LBR vaak in dit jaar.
Wat betreft haar adviesfunctie en deskundigheidsbevordering is duidelijk is dat het LBR aan de weg timmert. Het aantal verzoeken om workshops, trainingen, cursussen, presentaties en inleidingen is in vergelijking met de voorafgaande jaren gegroeid. LBR-medewerkers hebben zowel in binnen- als buitenland tientallen inleidingen verzorgd over uiteenlopende thema's. Duidelijk is, dat nationaal en internationaal steeds meer organisaties en instellingen het LBR hebben leren kennen en haar expertise erkennen. De bijdragen van LBR-medewerkers aan congressen, fora en andere bijeenkomsten kenmerken zich door een grote diversiteit aan onderwerpen, zoals de ins and outs van de juridische aanpak van rassendiscriminatie, de dagelijkse problemen in de gezondheidszorg, arbeidsmarktproblematiek en samenlevingsproblemen in buurten.

Het LBR heeft een gestructureerd aanbod ontwikkeld van cursussen gericht op het vergroten van de professionaliteit van medewerkers van antidiscriminatiebureaus. Tweemaal per jaar wordt de cursus 'antidiscriminatierecht voor beginners' aangeboden, waarin naast een kennismaking met de belangrijkste wetsartikelen ook ruim aandacht wordt besteed aan klachtbehandeling. Daarnaast worden er cursussen aangeboden voor medewerkers die al langer werkzaam zijn bij een antidiscriminatiebureau. Deze gaan onder meer in op het onderkennen van discriminatoire aspecten in de hulpvraag van cliënten, het vergroten van de sensibiliteit ten aanzien van discriminatie onder hulpverleners en netwerkvorming.
Bij workshops en trainingen voor andere doelgroepen gaat het met name om items als beeldvorming, diversiteit en het aanpakken van discriminatie. In 2001 is een begin gemaakt met de ontwikkeling van een aanbod gericht op interculturele communicatie. Alhoewel maatwerk voor het LBR een van de vereisten is voor haar workshops en trainingen, zijn er standaardprogramma's ontwikkeld, die de basis vormen voor dit maatwerk. Gelukkig onderkennen steeds meer organisaties en instellingen dat omgaan met multiculturaliteit en diversiteit ook nieuwe vaardigheden en inzichten vereist.
<br/>
Antidiscriminatieorganisaties

Antidiscriminatiebureaus zijn onmisbare schakels in het Nederlandse antidiscriminatienetwerk. Mensen met discriminatieklachten moeten toegang hebben tot laagdrempelige professionele hulp. De door de rijksoverheid in 2001 ter beschikking gestelde extra financiële middelen ter verhoging van de professionaliteit bij antidiscriminatiebureaus is belangrijk voor de ontwikkeling van de werksoort.[86] Daarnaast kan de professionaliteit vergroot worden door een effectievere samenwerking tussen de antiracismeorganisaties in Nederland. Aan dat laatste leverde de 2e Burgerzaalconferentie een nuttige bijdrage. Deze conferentie, die werd georganiseerd door de gemeente Rotterdam en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en waaraan ook de Landelijke Vereniging van antidiscriminatiebureaus en het LBR meewerkten, was gericht op het bevorderen van lokale samenwerking en coalitievorming tegen rassendiscriminatie en professionalisering.

De antidiscriminatiebureaus en het LBR hebben hun samenwerkingsrelatie sterk verbeterd in 2001. Dit blijkt niet alleen uit de toegenomen contacten en het cursusaanbod van het LBR. Op verschillende terreinen zijn antidiscriminatiebureaus en het LBR gestart met vormen van nauwere samenwerking en uitwisseling. Een beperking in de verdere ontwikkeling van de samenwerking is nogal eens een gebrek aan menskracht bij de bureaus. Het is knap hoe sommige van hen, ondanks de beperkte middelen, aan de weg timmeren en successen boeken in hun werkgebied. Waar mogelijk wil het LBR de samenwerking met de antidiscriminatiebureaus verder uitbouwen.
Antidiscriminatiebureaus geven aan dat klachten gemiddeld genomen complexer zijn dan in het verleden en daarmee een grotere tijdsinvestering vergen.[87] Veel van hen ontkomen er, gezien hun personele bezetting, niet aan stagiaires en vrijwilligers in te zetten bij de klachtbehandeling. Toch dient deze eerstelijnsfunctie het domein te zijn van professionals, ook al is dat in sommige gevallen moeilijk te realiseren.

Het Utrechtse antidiscriminatiebureau STAD verzocht het LBR haar te steunen bij een herstart. Door interne problemen functioneerde STAD niet naar behoren en nam de bereidheid van de gemeente tot financiering van STAD af. Met het aantreden van een nieuw bestuur, het aantrekken van ervaren personeel en afspraken over ondersteuning door het LBR tot medio 2002, is een nieuw, professioneel begin van STAD in het najaar van 2001 gerealiseerd.

Op landelijk niveau hebben internationale ontwikkelingen de nationale samenwerking bevorderd, zoals in het vorige hoofdstuk is beschreven. De VN-conferentie had mede tot gevolg dat het Nationaal Platform voor overleg en samenwerking tegen racisme en discriminatie is opgericht.
In 2001 heeft de samenwerking met de Anne Frank Stichting, de Landelijke Vereniging van antidiscriminatiebureaus en de Universiteit Leiden in het National Focal Point (DUMC), dat is geformeerd in opdracht van het Europees Waarnemingscentrum (EUMC), concrete nderzoeksresultaten opgeleverd.[88]
Verder zijn er goede samenwerkingsrelaties en contacten met een breed palet aan migrantenorganisaties en organisaties die zich richten op het tegengaan van diverse vormen van discriminatie en achterstelling, zoals het COC, de Schorer Stichting, FORUM, NCB, Vluchtelingenwerk Nederland, VON, E-quality, het Clara Wichmann Instituut, de Commissie gelijke behandeling, het LECD, het LBL, het CIDI, het Hannie Schaft Comité, Kafka, Magenta, het MDI, Tolerance Unlimited, Nederland Bekent Kleur, PAREL, EARN, de Landelijke Sinti Organisatie, Tiye International, het Platform Slavernijverleden, het LOM, Mira Media, Mixed Media, Bureau Meer van Anders (NOS) en het Projectbureau Migranten en Media van de NVJ.
In een lezing op de 'Tweede Nederlandse rondetafelconferentie onder auspiciën van het Europees Waarnemingscentrum (EUMC)', 12 december 2001 in de Pieterskerk te Leiden, benadrukte LBR-directeur Hubert Fermina het belang van goede samenwerking en toonde hij zich voorstander van een verdere ontwikkeling en stroomlijning van de antidiscriminatie-infrastructuur in Nederland, een onderwerp dat zijn speciale aandacht heeft.
<br/>
Lezingen en debat

Lezing van de eerste hoofdstukken van deze editie van Jaar in beeld maakt duidelijk dat het belang van debat, beeldvorming en de publieke opinie voor het werk van het LBR niet onderschat kan worden. Vast onderdeel van het werk als expertise- en adviescentrum is voor het LBR dan ook dat de medewerkers naar buiten treden en zo grotere groepen mensen bereiken. De periodieken Zebra Magazine en Zebra Muurkrant, de LBR-website, inleidingen, workshops en fora en de eigen publicaties van het LBR zijn middelen die daartoe ter beschikking staan. Maar met name ook bij actuele zaken worden de media direct geïnformeerd en probeert het LBR met berichten, interviews en artikelen direct het grote publiek te bereiken.
In 2001 gebeurde dat bij een aantal onderwerpen. Een open brief werd bijvoorbeeld gestuurd naar VVD-leider Hans Dijkstal, naar aanleiding van zijn in de pers geuite idee om te bezuinigen op 'de torenhoge uitgaven voor asielzoekers' om 'zo de knelpunten in het onderwijs en de gezondheidszorg op te lossen'. De discussie werd eveneens gezocht met de Groningse burgemeester Wallage die nogal gemakkelijk conclusies trok over asielzoekers en criminaliteit. Met succes drong het LBR er bij de ANWB en Vervangend Vervoer Service Nederland (VVSN) op aan om bij instructies aan autoverhuurbedrijven over de uitgifte van vervangende auto's suggestieve passages als 'drugstransporten naar Marokko' en 'niet vertrouwd = geen auto!' te schrappen en aan te geven dat de voorwaarden die gelden bij vervangend vervoer voor alle leden op dezelfde wijze worden gehanteerd.

Om verder te participeren in het maatschappelijk debat, thema's te verdiepen en kwesties aan de orde stellen, organiseerde het LBR in 2001 de volgende themabijeenkomsten:
'Testbeeld', rondom het onderwerp beeldvorming. Sprekers waren Andra Leurdijk, auteur van 'Televisiejournalistiek over de multiculturele samenleving' en Garjan Sterk, projectleider etniciteit van het bureau Meer van Anders van de NPS.
'Dat heeft u mij niet horen zeggen', een debat over de verantwoordelijkheid van politici voor hun publieke uitspraken. Deelnemers waren onder andere Bert Middel (PvdA Tweede Kamerlid), Francisca Ravestein (D66 Tweede Kamerlid), Mark Kranenburg (journalist NRC), Hellen Felter (Tiye) en Jeroen Visser (LBR).
'Vijandbeelden', naar aanleiding van 11 september, over de scheidslijnen die anti-Amerikanisme, anti-islamisme en antisemitisme door de wereld trekken en de behoefte zondebokken aan te wijzen. Met Ruth Oldenziel over anti-Amerikanisme, Sajidah Abdu Sattar over anti-islamisme en Ido Abram over antisemitisme.
Verder was er een aantal meer kleinschalige bijeenkomsten over onder meer rechtsextremisme, met medewerking van Kafka, en over de positie van zwarten in Nazi-Duitsland, naar aanleiding van een studie van de Amerikaanse politicoloog Clarence Lusane, die de lezing verzorgde.
Tenslotte verzorgde de schrijver Tahar Ben Jelloun in 2001 de jaarlijkse LBR-lezing, met als titel 'Apprendre à vivre ensemble' ofwel 'Leren samenleven'. Tahar Ben Jelloun is onder meer bekend van zijn boeken: Gastvrijheid (1986), Gewijde nacht (1988), De eerste liefde is altijd de laatste (1997) en Papa, wat is een vreemdeling? (2000). Zijn lezing is door het LBR uitgegeven.

Om meer aandacht voor de themabijeenkomsten te genereren heeft het LBR samenwerking gezocht met andere organisaties die in Rotterdam debatten rond nationale thema's willen organiseren. Met de Rotterdamse Kunststichting, de Stedelijke Adviescommissie Multiculturele Stad en Islam en Burgerschap is afgesproken een reeks 'Thermometerdebatten' te organiseren. Het eerste debat, 'Kiezers op drift', had plaats moeten vinden op 6 mei 2002, de ongelukkige dag waarop Pim Fortuyn is vermoord.
Na afgelasting van het debat is besloten na de zomer van 2002 door te gaan met een proefserie Thermometerdebatten.

<br/>
<small>
Voetnoten:

fn85. Zie de paragraaf Handvatten voor docenten, in het hoofdstuk Onderwijs.

fn86. Stimuleringsregeling professionalisering antidiscriminatiebureaus, Minister van Grote Steden- en Integratiebeleid, 2001.

fn87. Rapport Kerncijfers Discriminatie 2001, Klachten en Meldingen, een uitgave van de Landelijke Vereniging van Anti Discriminatie Bureaus en Meldpunten.

fn88. Zie de paragrafen Wereldconferentie 2001 en Europese samenwerking in het hoofdstuk Internationaal.
</small>

<br/>
« Internationaal

p>. Bestuur, adviesraad en directie LBR »