Inleiding

‘Jaar in beeld 2000. Stand van zaken racisme en racismebestrijding in Nederland, 2000’ geeft een overzicht van de ontwikkelingen rond racisme en racismebestrijding in 2000. De hoofdstukken ‘Racisme meten’ en ‘Publieke opinie’ geven de meeste informatie over de situatie in Nederland in het algemeen. De hoofdstukken over de media en beeldvorming, de juridische bestrijding van rassendiscriminatie, onderwijs en discriminatie op de arbeidsmarkt gaan nader in op de belangrijkste werkterreinen van het LBR (Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie). ‘Infrastructuur antiracisme Nederland - het aandeel van het LBR’ geeft inzicht in de werkwijze van het LBR en de activiteiten in 2000. Afgesloten wordt met een hoofdstuk over internationale ontwikkelingen en de Europese infrastructuur tegen racisme.

Jaar in beeld is niet alleen een ‘stand van zaken’ rapport maar tegelijkertijd het publieke jaarverslag van het LBR. Beschrijvingen van activiteiten van het LBR zijn opgenomen in de reguliere tekst, aangevuld met nadere informatie die een speciale opmaak heeft.

Op voorhand krijgt de lezer, net als in de editie van 1999, een aantal ingrediënten aangereikt die het beeld van het jaar in positieve- of juist in negatieve zin beïnvloeden. Positief te interpreteren gegevens, in Nederland aan het begin van de 21e eeuw, zijn in ieder geval de volgende zaken:

• Leden van verschillende etnische groepen participeren steeds breder in de Nederlandse samenleving. Zoals blijkt uit de groei van etnische studentenclubs, groeiend allochtoon middenkader, de eerste stappen naar hogere posities en verschuivingen naar betere segmenten op de woningmarkt. Dagblad Trouw kopte, naar aanleiding van een Utrechts onderzoek, ‘Surinamers in Nederland gaat het voor de wind’. Trouw schreef dat vooral Surinaamse jongeren die in Nederland zijn geboren een verwaarloosbare achterstand hebben op autochtone Nederlanders.

• In de samenleving leeft het bewustzijn dat etnische verhoudingen moeten verbeteren. Dat gevoel is vaak gekoppeld aan algemene steun voor het beginsel van non-discriminatie, zoals het willen behouden en verder ontplooien van de rechten die vrouwen in de vorige eeuw hebben verworven en het onderschrijven van gelijke rechten voor homoseksuelen.[1]

• Tolerantie tegenover uitingen van discriminatie lijkt af te nemen. Er is meer ongeduld ten aanzien van het uitblijven van effectieve maatregelen. Problemen als het geen toegang tot een disco krijgen worden niet alleen bestempeld als vervelend en onacceptabel, maar ook als absurd en niet meer van deze tijd: een fenomeen dat niet rijmt met de maatschappelijke positie van slachtoffers van dergelijk deurbeleid. Zoals het voorbeeld van een zwarte politieagent die in zijn vrije tijd toegang tot een disco wordt geweigerd.

• In discussies over witte en zwarte scholen wordt steeds breder het idee gedragen dat op de eerste plaats stappen moeten worden genomen om goed en effectief onderwijs aan kinderen met een taalachterstand te garanderen. Helderheid over welke programma’s de beste resultaten geven bij onderwijsachterstandsbeleid is er echter nog niet, negatieve beeldvorming over zwarte scholen veroorzaakt nog steeds witte vlucht naar witte scholen.

• Het bureaucratisch monster Europa blijkt een goede bondgenoot voor de bestrijding van racisme. Met name vanwege artikel 13 van het EG-verdrag. De Europese richtlijnen die hierop zijn gebaseerd verbieden discriminatie op grond van ras of etnische afkomst. De lidstaten moeten nog wel hun wetgeving aanpassen. Maar de Europese richtlijnen zijn een stevige basis om in elk afzonderlijk land de discussie daarover te beginnen. De norm is gesteld.[2]

Er zijn ook ontwikkelingen die vooral negatief zijn, zij zijn beschreven in dit Jaar in beeld 2000, in het kort een paar voorbeelden:

• Een aantal gewelddadige incidenten heeft plaatsgevonden en de vrees voor antisemitisme nam toe.
• De participatie van allochtonen blijft achter in de toplagen, daar is op de arbeidsmarkt nog weinig aandacht voor.
• Er zijn nog veel voorbeelden van negatieve beeldvorming, van de graagte waarmee publiek en media over aspecten van de multiculturele samenleving klagen.
• De registratie van racisme moet beter, en de politie staat niet altijd open voor aangiftes.

Het LBR hoopt in ieder geval dat Jaar in beeld 2000 bijdraagt aan een beter inzicht in de Stand van zaken racisme en racismebestrijding in Nederland, en de manier waarop het LBR, als een van de spelers in het veld, zaken in positieve zin probeert te beïnvloeden.

<br/>

<small>
Voetnoten:

fn1. Trouw, 12 mei 2000, naar aanleiding van een promotieonderzoek naar de maatschappelijke status van Surinamers van Pretty Liem, Universiteit van Utrecht.

fn2. Vlaams Blok verliest in Europa. Pleidooi voor een positieve benadering, Jeroen Visser, Zebra Magazine, november 2000, LBR, zie ook het hoofdstuk Europese infrastructuur en internationale ontwikkelingen van deze publicatie.
</small>

<br/>
« Persbericht - Jaar in beeld 2000 verschenen

p>. Racisme meten »