Arbeidsmarkt

Hoge werkloosheidscijfers maar ook positieve ontwikkelingen

Onder invloed van de groeiende vraag naar arbeid verbetert de positie van allochtonen op de arbeidsmarkt. Onder hen is het werkloosheidscijfer echter nog steeds drie tot vier keer zo hoog als onder autochtonen. De vraag naar arbeidskrachten is voor bepaalde functies momenteel zo groot dat ideeën over immigratie van arbeidskrachten en gelimiteerde deelname van asielzoekers aan het arbeidsproces bij beleidsmakers, werkgevers en werknemers op een welwillend oor kunnen rekenen.

Een hoopgevende ontwikkeling is dat het aantal allochtonen dat werkt in het midden- en kleinbedrijf groeit. De werkgeversvereniging MKB becijferde dat in 1995 vier procent van het personeel behoorde tot een etnische minderheid, een percentage dat inmiddels is opgelopen tot bijna tien procent.

Positief is ook de groei van het aantal allochtone ondernemers. Dat is goed voor de werkgelegenheid in het algemeen, en het is een alternatief voor allochtonen die niet als werknemer aan de slag kunnen.

Een mooie, concrete doelstelling heeft het kabinet geformuleerd in de Nota ‘Kansen krijgen, Kansen pakken’. De regering streeft naar de halvering van het verschil in werkloosheid tussen autochtonen en allochtonen. De bijbehorende maatregelen hadden in 1999 nog geen gestalte gekregen.
<br/>
Discriminatie op de arbeidsmarkt

De onevenredig hoge werkloosheid onder minderheidsgroepen is alarmerend. Onderzoek heeft bewezen dat discriminatie op de Nederlandse arbeidsmarkt een significante factor is. Veel klachten over discriminatie hebben ook betrekking op de arbeidsmarkt. Echter relatief weinig gevallen van discriminatie op de arbeidsmarkt worden na een klacht aan wet- en regelgeving getoetst bij klachtencommissies, door de rechter of de Commissie gelijke behandeling.

Voor slachtoffers is het vaak moeilijk te bewijzen dat er sprake is van discriminatie. Statistische gegevens, zoals die uit de Wet SAMEN-rapportages van werkgevers zouden moeten voortkomen, kunnen een hulpmiddel zijn om (indirecte) discriminatie aan te tonen.

Door de krapte op de arbeidsmarkt komt discriminatie bij de werving van personeel minder voor. Op de werkvloer kunnen de werkrelaties echter nog slecht zijn. Discriminatie die gelijke kansen bij de doorstroom naar hogere functies in de weg staat, is een onderwerp dat nadrukkelijk om meer aandacht vraagt.
<br/>
De Wet SAMEN

Het LBR heeft in 1999 onderzoek gedaan naar de naleving van de Wet SAMEN (Wet Stimulering Arbeidsdeelname Minderheden) en op basis daarvan de notitie SAMEN VERDER geschreven. Uit deze notitie en onderzoeken van anderen, zoals het eindverslag van de Taskforce Minderheden en Arbeidsmarkt, blijkt dat de helft van de bedrijven de jaarlijkse rapportageverplichting negeert en dat bedrijven nauwelijks maatregelen nemen om de instroom van allochtonen te bevorderen.

Het is niet alleen zo dat onaanvaardbaar veel werkgevers de wet niet nakomen door geen rapportage te maken. Daarnaast schieten, aldus de notitie van het LBR, de rapportages van de werkgevers die wel een rapportage inleveren vaak inhoudelijk en beleidsmatig tekort. Van aanpassingen in het personeels- en wervingsbeleid is nauwelijks sprake. De meerwaarde van de wet wordt niet gezien en werkgevers klagen over ‘nutteloze administratieve verplichtingen’.

Er is wel sprake van enige verbeteringen ten opzichte van de Wet BEAA, de voorganger van de Wet SAMEN. Onder de Wet SAMEN voldoen meer werkgevers aan de rapportageverplichting. Ook zijn werkgevers zich door de wet meer bewust geworden van de problemen van minderheden op de arbeidsmarkt.

De Taskforce Minderheden en Arbeidsmarkt, een initiatief van de ministers van Binnenlandse Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, formuleerde aanbevelingen die navolging verdienen. De overheid moet haar voorbeeldfunctie serieuzer nemen door allochtonen op gezichtsbepalende functies te plaatsen, zoals die van arbeidsconsulent en personeelsfunctionaris. Het hoger onderwijs moet gaan opleiden voor intercultureel management.

De Taskforce benadrukt dat kleurrijk ondernemen in het belang van iedereen is, en zeker ook in het belang van ondernemers die vacatures niet vervuld krijgen. Projecten van het Nederlands Centrum Buitenlanders (NCB), in samenwerking met diverse partners, spelen hierop in. Voorbeelden zijn opleidingprogramma’s in de IT-sector voor allochtone werkzoekenden, een opleidingsmodule Turks en Marokkaans brood en banket voor werkzoekende Turkse en Marokkaanse jongeren en bemiddeling tussen hoger opgeleide migranten en bedrijven en instellingen.

De voortdurende hoge werkloosheid onder allochtonen dient bestreden te worden. De Wet SAMEN kan hiertoe een geëigend middel zijn. Het LBR voelt zich betrokken bij het wel en wee van mensen op de arbeidsmarkt en de doelstelling van de Wet SAMEN en wil bijdragen aan een goede naleving van de wet. Naar aanleiding van de gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de wet is het LBR van mening dat een nauwlettende controle op de naleving van de Wet SAMEN een noodzaak is. Evenals het toepassen van wettelijke sanctiemogelijkheden. Bovendien moet in samenwerkingsverbanden nagedacht worden over nieuwe initiatieven om werkgevers te stimuleren de Wet SAMEN beter na te leven, meer allochtonen in dienst te nemen en te houden, en discriminatie op de arbeidsmarkt tegen te gaan.
<br/>
Werk voor asielzoekers

Voor de integratie en acceptatie van asielzoekers is het wenselijk dat zij de mogelijkheid krijgen te werken. De meerderheid van de asielzoekers wenst dat ook.

Ondertussen moet niet worden vergeten dat van de erkende vluchtelingen er 15.000 à 20.000 op zoek zijn naar een baan. Onder hen zijn velen hoger opgeleid. Negatieve beeldvorming over vluchtelingen en onderwaardering van hun buitenlandse opleiding en werkervaring staan hun ontplooiing op de arbeidsmarkt in de weg.

Organisaties als Emplooi proberen vluchtelingen aan een baan te helpen. Zulke initiatieven verdienen alle steun.

<br/>
« Onderwijs

p>. Europa »