Wanneer is iemand een 'allochtoon'?

De definitie van het begrip allochtoon is volgens het CBS (Centraal Bureau voor Statistiek) 'een persoon van wie ten minste één ouder in het buitenland is geboren’. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen personen die zelf in het buitenland zijn geboren (de eerste generatie) en personen die in Nederland zijn geboren (de tweede generatie).

Nadeel van deze definitie van ‘allochtoon’ is dat hij zeer breed is: heel veel inwoners van Nederland vallen eronder, ook Koningin Beatrix en prins Willem-Alexander zijn volgens deze definitie allochtonen.

Het CBS maakt daarom in statistieken onderscheid tussen twee categorieën allochtonen: westers en niet-westers. Tot de categorie 'niet-westers' behoren allochtonen uit Turkije, Afrika, Latijns-Amerika en Azië, met uitzondering van Indonesië en Japan. Op grond van hun sociaal-economische en -culturele positie worden allochtonen uit deze twee landen tot de westerse allochtonen gerekend.
Het gaat vooral om mensen die in voormalig Nederlands Indië zijn geboren en werknemers van Japanse bedrijven met hun gezin.

De overheid maakt (integratie)beleid niet zozeer op basis van de CBS-definitie van (niet-westerse) allochtoon, maar op basis van doelgroepen. Tot die doelgroepen behoren onder meer Turken, Marokkanen, Antillianen/Arubanen en Surinamers. Iemand wordt tot een doelgroep gerekend als hijzelf, of tenminste één van zijn ouders in één van de doelgroeplanden geboren is. Het geboorteland van de persoon zelf is alleen bepalend voor het onderscheid tussen de eerste en tweede generatie. Er zijn ook nog andere groepen die tot de doelgroep van het integratiebeleid horen, zoals vluchtelingen en Molukkers. Maar de registratie van deze groepen is vaak lastig, dus daar zijn minder statistische gegevens over bekend.

In de spreektaal wordt het begrip ‘allochtoon’ veelvuldig gebruikt, en meestal wordt er ‘niet-westerse allochtoon’ mee bedoeld. Ook worden de CBS-definitie en het doelgroepbeleid nogal eens door elkaar gegooid en gebruikt. Dat zorgt voor verwarring.

Een algeheel nadeel van het gebruik van het begrip ‘(westerse of niet-westerse) allochtoon’ is dat mensen die zelf in Nederland geboren zijn, hun hele leven al in Nederland wonen en volledig geïntegreerd zijn, toch steeds als allochtoon meegerekend blijven worden.

In de Zebra Muurkrant van het LBR (nu Art.1) zijn eens een aantal benamingen op een rijtje gezet:

'Buitenlander, arbeidsmigrant, onderwijsmigrant, asielmigrant, eerste generatie migrant, tweede generatie migrant, emigrant, etnische minderheid, illegale migrant, spontane migrant, immigrant, allochtoon, westerse allochtoon, niet-westerse allochtoon, allochtoon volgens de beperkte definitie of volgens de ruime definitie, autochtoon, Nederlander, niet-Nederlander, nieuwkomer, vreemdeling, vluchteling, asielzoeker…Zebra Muurkrant telde maar liefst 23 verschillende definities waarmee groepen mensen in Nederland aangeduid kunnen worden. En dan hebben we het nog niet eens over Turkse Nederlander, Marokkaanse Nederlander, Irakese Nederlander…. Kies maar uit!'

De studenten journalistiek Peter Nilsson en Coreanne van Leeuwen maakten een video over het gebruik van het woord 'allochtoon'. Aanleiding hiervoor was het voornemen van de Amsterdamse PvdA-fractie om het woord 'allochtoon' taboe te verklaren. In de documentaire wordt onder andere gesproken met Peter Le Nobel (journalist) en Ewoud Butter (ACB Kenniscentrum/ Allochtonenweblog).

De video bekijken

Terug naar Veelgestelde vragen